काठमाडौं । सरकारले राष्ट्रिय सुरक्षा नीतिलाई समयानुकूल परिमार्जन गर्ने घोषणा गरेको छ । आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट प्रस्तुत गर्दै अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले बदलिँदो राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा चुनौतीलाई ध्यानमा राख्दै राष्ट्रिय सुरक्षा नीति पुनरवलोकन र परिमार्जन गरिने जानकारी गराउनु भयो ।
सरकारले प्रस्तुत गरेको नीति तथा कार्यक्रम र बजेटमार्फत मुलुकको सुरक्षा प्रणालीलाई आधुनिक, प्रविधिमैत्री र प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य लिएको छ । त्यसका लागि राष्ट्रिय सुरक्षा नीतिलाई वर्तमान आवश्यकता अनुसार अद्यावधिक गरिने जनाइएको छ । बढ्दो साइबर अपराध, सीमापार अपराध, सङ्गठित अपराध, मानव बेचबिखन, लागुऔषध कारोबार, डिजिटल सुरक्षा जस्ता नयाँ चुनौती बढ्दै गएको सन्दर्भमा सरकारले सुरक्षा नीतिमा व्यापक सुधार आवश्यक ठानेको औँल्याइएको हो ।
राष्ट्रिय सुरक्षालाई थप सुदृढ बनाउन परम्परागत सुरक्षा अवधारणाभन्दा बाहिर गएर अब साइबर सुरक्षा, सूचना सुरक्षा, जैविक जोखिम, विपत् व्यवस्थापन तथा आर्थिक सुरक्षालाई समेत राष्ट्रिय सुरक्षा नीतिमा समेटिने छ ।
राष्ट्रिय सुरक्षालाई थप सुदृढ बनाउन नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागको कार्यक्षेत्र, समन्वय तथा जिम्मेवारीबारे पनि विस्तृत अध्ययनसहितको पुनर्विचार हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
रणनीतिक सुरक्षाका जानकार नेपाली सेनाका पूर्वरथी नेपालभूषण चन्दले परम्परागत राष्ट्रिय सुरक्षा नीति परिमार्जन आवश्यक रहेको जनाउनुभयो । राष्ट्रिय सुरक्षासँग सम्बन्धित निकायको स्पष्ट जिम्मेवारी र भूमिका नहुँदा अन्योल र आरोप प्रत्यारोप बढ्ने गरेको बताउँदै उहाँले भन्नुभयो, “परिवर्तित अवस्थामा सुरक्षा चुनौती सामना गर्न स्पष्ट राष्ट्रिय सुरक्षा नीति बनाउने सरकारको घोषणा अत्यन्तै समयसान्दर्भिक र अपरिहार्य छ ।”
सरकारले सीमा सुरक्षा, आन्तरिक शान्ति, विपत् उद्धार तथा संवेदनशील पूर्वाधार सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखी आधुनिक प्रविधिको प्रयोगमार्फत सुरक्षा संयन्त्रलाई सुदृढ बनाउने योजनासमेत अघि सारेको छ ।
नेपालको भूराजनीतिक अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै छिमेकी मुलुकसँगको सुरक्षा सहकार्य, सीमा व्यवस्थापन तथा रणनीतिक हितको संरक्षणलाई समेत नीतिमा प्राथमिकता दिने तयारी छ । यसै गरी सरकारले नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलमा कार्यरत सुरक्षाकर्मीको सेवा अवधि र पेन्सन प्रणालीबिच रहेको विद्यमान अन्तरको अध्ययन समायोजन गर्ने भएको छ ।
