ललितपुर । पोखरा विश्वविद्यालय स्थापना दिवसको अवसरमा श्रमिक शान्ति क्याम्पस, टेकपाइला इनोभेसन्स र वान कभर बीचको सहकार्यमा साइबर सुरक्षामा एआई र सार्वभौम एआई सम्बन्धी विशेष कार्यशाला सम्पन्न।
पोखरा विश्वविद्यालयको स्थापना दिवस (साउन १ गते) को पावन अवसरमा श्रमिक शान्ति क्याम्पसले आफ्ना विद्यार्थीहरूका लागि “साइबर सुरक्षामा एआई र सामाजिक प्रभाव” विषयक एक उच्च-स्तरीय कार्यशाला आयोजना गरेको छ। उक्त कार्यक्रम टेकपाइला इनोभेसन्स (TechPaaila Innovations) र साइबर सुरक्षा पार्टनर वान कभर प्राइभेट लिमिटेड (One Cover Private Limited) को सहकार्यमा सम्पन्न भएको हो, जसले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, डिजिटल सुरक्षा र राष्ट्रिय विकासको बढ्दो अन्तरसम्बन्धलाई उजागर गरेको छ।
शैक्षिक उत्कृष्टता र राष्ट्र निर्माण
कार्यक्रमको सभापतित्व श्रमिक शान्ति क्याम्पसका कार्यक्रम संयोजक फूलबाबु झाले गर्नुभएको थियो। उहाँले क्याम्पस सधैं उद्योग-सान्दर्भिक ज्ञानलाई कक्षाकोठामा भित्र्याउन प्रतिबद्ध रहेको कुरामा जोड दिँदै सत्रको सुरुवात गर्नुभयो।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि पोखरा विश्वविद्यालयका मानविकी तथा सामाजिक शास्त्र संकायका डिन एवं पूर्व रजिस्ट्रार अजय कुमार थापा हुनुहुन्थ्यो। उहाँले पोखरा विश्वविद्यालयको स्थापना, इतिहास र यसका मार्गदर्शक मूल्य मान्यताहरूमाथि प्रकाश पार्नुभयो। उच्च शिक्षाको सामाजिक प्रभावबारे चर्चा गर्दै डिन थापाले विश्वव्यापी प्राविधिक परिवर्तनहरूलाई आत्मसाथ गर्न सक्ने दक्ष जनशक्ति उत्पादन गरेर कसरी शैक्षिक संस्थाहरूले राष्ट्र निर्माणमा दीर्घकालीन मूल्य सिर्जना गर्छन् भन्ने कुरा प्रष्ट पार्नुभयो।
मुख्य प्रस्तुति: सार्वभौम एआई र सामाजिक प्रभाव
कार्यक्रमको मुख्य वक्ताका रूपमा क्यान महासंघ (CAN Federation) का कार्यवाहक अध्यक्ष एवं टेकपाइला इनोभेसन्सका एसोसिएट डाइरेक्टर चिरञ्जीवी अधिकारी रहनुभएको थियो। अधिकारीले सार्वभौम एआई (Sovereign AI) को महत्त्वपूर्ण अवधारणामाथि आफ्नो प्रस्तुति केन्द्रित गर्नुभयो। नेपाल जस्ता देशहरूले पूर्ण रूपमा विदेशी प्लेटफर्महरूमा निर्भर रहनुको सट्टा आफ्नै आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स फ्रेमवर्क, डाटा पूर्वाधार र डिजिटल क्षमताहरूको विकास र नियन्त्रण गर्नुपर्ने आवश्यकतामा उहाँले जोड दिनुभयो।
प्रमुख अतिथि डिन अजय कुमार थापाले अधिकारीको दूरदर्शी प्रस्तुतिको उच्च प्रशंसा गर्नुभयो। एआई र साइबर सुरक्षामा “सीप-पहिलो” (Skills-First) क्षमतालाई आत्मसाथ गर्नु नेपालको डिजिटल सिमानाको रक्षा गर्न र सकारात्मक सामाजिक प्रभाव पार्न आवश्यक रहेको उहाँले बताउनुभयो। कार्यक्रममा श्रमिक शान्ति क्याम्पसका पूर्व अध्यक्ष हरिकृष्ण बञ्जाङ्करको पनि गरिमामय उपस्थिति रहेको थियो, जसले संस्थाको विकास र आधुनिक शैक्षिक पहलहरूमा क्याम्पसको निरन्तर सहयोगबारे आफ्ना विचारहरू साझा गर्नुभयो।
लाइभ प्राविधिक डेमो र उद्योग सहकार्य
नीतिगत बहसबाट प्राविधिक अभ्यास तर्फ लाग्दै, एथिकल ह्याकरहरू स्वागत अर्याल र प्रलिन बारामुले लाइभ फिसिङ (Phishing) डेमो प्रस्तुत गरेर विद्यार्थीहरूलाई आकर्षित गर्नुभयो। उहाँहरूले आधुनिक सामाजिक इन्जिनियरिङ आक्रमणका तौरतरिकाहरू र साइबर थ्रेटहरू सिर्जना गर्न एवं तिनको प्रतिवाद गर्न एआईको कसरी प्रयोग भइरहेको छ भन्ने कुरा प्राविधिक रूपमा देखाउनुभयो। प्राविधिक सत्रको अन्त्यमा विद्यार्थीहरूको ज्ञानको परीक्षण र प्रोत्साहनका लागि एक अन्तर्क्रियात्मक प्राविधिक हाजिरीजवाफ (Quiz) प्रतियोगिता समेत आयोजना गरिएको थियो।
कार्यक्रमको समापन गर्दै सभापति फूलबाबु झाले सहयोगी साझेदारहरूप्रति आभार व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले विद्यार्थीहरूका लागि निरन्तर मेन्टरसिप, इन्टर्नसिप र उन्नत तालिम ढाँचाहरू स्थापना गर्न निकट भविष्यमै टेकपाइला इनोभेसन्स र वान कभर प्राइभेट लिमिटेडसँग औपचारिक साझेदारी सम्झौता (MOU) गर्ने क्याम्पसको प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो।
