काठमाडौं । वन तथा वातावरण मन्त्री गीता चौधरीले नेपालमा पाइने जडीबुटीबाट औषधि उत्पादनको ठुलो सम्भावना रहेको जनाएकी छन् ।
वनस्पति विभागको ६६औँ वार्षिकोत्सव तथा २७ औँ वनस्पति दिवसको अवसरमा आइतबार आयोजित कार्यक्रममा उनले यस्तो बताएकी हुन् ।
उनले सम्भावना हुँदाहुँदै पनि त्यसलाई अझै प्रारम्भिक चरणमै सीमित राखिएको बताइन् । उनले विभागलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान संस्थासँग सहकार्य गरी कम्तीमा प्रि–क्लिनिकल ट्रायलसम्म पुग्ने वातावरण तयार गर्न निर्देशन दिए । उनकाअनुसार यस प्रकारको पहलले नेपाललाई औषधि उत्पादनको क्षेत्रमा नयाँ उचाईमा पुर्याउन सहयोग पुग्नेछ ।
उनले विभागले विकास गरेका विभिन्न फर्मुलाहरूलाई सरकारी तथा निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गर्दै व्यावसायिक उत्पादनमा लैजान सकिने बताइन् । यसले राजश्व वृद्धिसँगै स्वदेशमै उद्योग स्थापना र रोजगारी सिर्जनामा टेवा पुग्ने उनको भनाइ छ ।
अनुसन्धानमूलक उपलब्धिलाई प्रयोगमा ल्याउन ढिलाइ नगर्न आग्रह गर्दै मन्त्री चौधरीले वैज्ञानिकहरूलाई प्रोत्साहन गर्ने व्यवस्था आवश्यक रहेको उल्लेख गरिन् । वनस्पति तथा जडीबुटी क्षेत्रलाई आर्थिक विकासको मुख्य आधारका रूपमा विकास गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिइन् ।
ग्रामीण क्षेत्रको गरिबी न्यूनीकरण, रोजगारी सिर्जना र विदेशी मुद्रा आर्जनमा जडीबुटी क्षेत्रले महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने उनको विश्वास छ । सरकार वनस्पति तथा जडीबुटी क्षेत्रको विकासका लागि आवश्यक नीति, ऐन तथा कानुनी सुधार गर्न प्रतिबद्ध रहेको उनको भनाइ छ ।
उनले समयसापेक्ष सुधारमार्फत निजी क्षेत्रलाई आकर्षित गर्ने र अनुसन्धानलाई प्रोत्साहन गर्ने सरकारको लक्ष्य रहेको बताइन् । साथै, युवालाई वनस्पति विज्ञान, जैविक अनुसन्धान र नवप्रवर्द्धनतर्फ आकर्षित गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि उनले औँल्याइन् ।
उनले भनिन्, ‘विभागले तयार गरेका विभिन्न फर्मुलाहरूलाई सरकारी तथा निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गरी व्यावसायिक उत्पादनमा लैजान सकिन्छ । यसले देशको राजश्व वृद्धिमा मात्रै होइन, स्वदेशमा नै उद्योग स्थापना र रोजगारी सिर्जना पनि योगदान पुर्याउँछ । यस्ता अनुसन्धानमूलक उपलब्धिलाई प्रयोगमा ल्याउन ढिला गर्नुहुँदैन, साथै त्यस्ता कार्यमा योगदान दिने वैज्ञानिकहरूलाई प्रोत्साहनको व्यवस्था गर्नुपर्छ । नेपालमा पाइने जडीबुटीहरूबाट औषधीय उत्पादनहरूको ठुलो सम्भावना छ तर हामीले अझै प्रारम्भिक चरणमा सीमित राखेका छौँ । विभागले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान संस्थानहरूसँग सहकार्य गरी कम्तीमा प्रि क्लिनिकल ट्रायलसम्म पुग्ने वातावरण तयार गर्नुपर्छ ।’
