काठमाडौं । लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक समुदायको हकअधिकारका क्षेत्रमा क्रियाशील संस्थाहरूले ‘समावेशिता, विविधता र सद्भावका बीउ रोपौँ’ भन्ने मूल नारासहित असार १५ गते ‘इन्द्रेणी रोपाइँ जात्रा २०२६’ आयोजना गर्ने भएका छन्।
नेपालमा असार १५ को रोपाइँ पर्व कृषि, संस्कृति र सामुदायिक एकताको महत्त्वपूर्ण प्रतीकका रूपमा मनाइँदै आएको छ। विशेषगरी उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा रोपाइँ जात्राका अवसरमा युवाहरूले महिलाको भेष धारण गर्ने तथा युवतीहरूले पुरुषको भेष धारण गर्ने परम्पराले सामाजिक सद्भाव, हास्यव्यङ्ग्य, सांस्कृतिक अभिव्यक्ति र सामुदायिक सहभागितालाई जीवन्त राख्दै आएको मानिन्छ।
आयोजकका अनुसार यही सांस्कृतिक परम्परालाई सम्मानपूर्वक निरन्तरता दिँदै स्थानीय संस्कृति, परम्परा र सामाजिक मूल्यहरूको पूर्ण सम्मानका साथ लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक समुदायलाई पनि नेपालको मौलिक सांस्कृतिक अभ्याससँग जोड्ने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गर्न लागिएको हो। कार्यक्रममार्फत विविध समुदायबीच सहअस्तित्व, समावेशिता, सामाजिक सद्भाव तथा पारस्परिक सम्मानको सन्देश प्रवाह गर्ने लक्ष्य राखिएको आयोजकले जनाएको छ।
उक्त कार्यक्रममा लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक समुदायका सदस्यहरू, स्थानीय बासिन्दा, जनप्रतिनिधिहरू, कूटनीतिक नियोगका प्रतिनिधिहरू, विकास साझेदार संस्थाहरू, सञ्चारकर्मी तथा अन्य सरोकारवालासहित करिब ८० देखि १०० जनाको सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ।
आयोजकका अनुसार कार्यक्रमले नेपालको कृषि परम्परा तथा सांस्कृतिक सम्पदाको प्रवर्द्धन गर्नुका साथै भविष्यमा आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सक्ने सांस्कृतिक कार्यक्रमका रूपमा विकास हुने विश्वास गरिएको छ।
ललितपुर महानगरपालिकाको अनुमति र सहयोगमा आयोजना हुन लागेको ‘इन्द्रेणी रोपाइँ जात्रा २०२६’ मा सम्पूर्ण समुदाय, मित्रहरू, साझेदार संस्थाहरू तथा शुभेच्छुकहरूलाई सहभागी हुन आयोजकले निमन्त्रणा दिएको छ। स्थानीय सरकारसँगको सहकार्यलाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यले कार्यक्रमका विशिष्ट अतिथि तथा सरोकारवालाहरूलाई उद्घाटन तथा शुभकामना मन्तव्यका लागि पनि आमन्त्रण गरिएको जनाएको छ।
कार्यक्रम असार १५ गते (२९ जुन २०२६) दिउँसो २ बजेदेखि साँझ ६ बजेसम्म ललितपुर महानगरपालिका–१२ स्थित पाटन दरबार क्षेत्रको भीमसेन मन्दिर अगाडि आयोजना हुनेछ।
नेपालको कृषि परम्परा, सांस्कृतिक विविधता, लैङ्गिक तथा यौनिक विविधताको सम्मान तथा सामुदायिक सद्भावलाई उत्सवका रूपमा मनाउने यस कार्यक्रममा परम्परागत रोपाइँ जात्रा, सांस्कृतिक प्रस्तुति, दही–चिउरा तथा सामूहिक उत्सवका कार्यक्रम रहने आयोजकले जनाएको छ।
कार्यक्रमको आयोजना मायाको पहिचान नेपाल, लिड नेपाल र इन्क्लुसिभ फोरम नेपालले संयुक्त रूपमा गरेका छन्। कार्यक्रममा एक्सनएड नेपाल र डाकिनी हस्पिटालिटीले सहयोग गर्ने जनाइएको छ। ‘इन्द्रेणी रोपाइँ जात्रा’ औपचारिक रूपमा आयोजना गर्न लागिएको यो तेस्रो वर्ष हो। यसअघि बौद्ध क्षेत्रमा मनाउँदै आएको यो रोपाइँ जात्रा यस वर्ष पहिलो पटक पाटन क्षेत्रमा आयोजना गर्न लागिएको आयोजकले जनाएको छ।
आयोजकका अनुसार स्थानीय सरकार, समुदाय र विभिन्न सरोकारवालाबीचको सहकार्यलाई सुदृढ बनाउँदै समावेशी समाज निर्माणप्रतिको साझा प्रतिबद्धतालाई व्यवहारमा उतार्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको यस कार्यक्रममा सहभागी सबैको गरिमामय उपस्थितिले यसको महत्त्वलाई अझ अभिवृद्धि गर्ने विश्वास लिइएको छ।
