काठमाडौँ / बहुक्षेत्रीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बंगालको खाडीको प्रयास (बिमस्टेक) को थाइल्यान्डमा हुने छैटौं शिखर सम्मेलनबाट प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको विदेश यात्रा सुरु हुने भएको छ । बिमस्टेकमा भाग लिन बैंकक जाँदै प्रधानमन्त्री ओली चौथो पटक प्रधानमन्त्री भएका ओलीले यस पटक छिमेकी मुलुकभन्दा पनि बहुपक्षीय फोरमबाट आफ्नो विदेश यात्रा थाल्ने भएका हुन् । बिमस्टेकको सम्मेलन भदौ १८ र १९ मा थाइल्यान्डको राजधानी बैंककमा हुँदै छ । प्रधानमन्त्री ओलीले बिमस्टेकको शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुने गरी परराष्ट्र मन्त्रालयले गृहकार्य गरिरहेको छ ।
‘हामीलाई प्रधानमन्त्रीले नै शिखर सम्मेलनमा सहभागिता जनाउने भनिएको छ । त्यहीअनुसार गृहकार्य भइरहेको छ,’ परराष्ट्र स्रोतले भन्यो । सम्मेलनमा सरकार प्रमुख वा राष्ट्र प्रमुखले भदौ १९ मा सम्बोधन गर्ने तालिका छ । भ्रमणका क्रममा ओलीले बैंककमा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग साइडलाइनमा द्विपक्षीय भेटवार्ता गर्ने परराष्ट्र स्रोतले जनाएको छ । ‘साइडलाइन भेटवार्ताका लागि पनि परराष्ट्र मन्त्रालयले तयारी गरिरहेको छ ।
त्यसमा भारतका प्रधानमन्त्री मोदी, बंगलादेशकी प्रधानमन्त्री शेख हसिना र अन्य मुलुकका सरकार र राष्ट्र प्रमुखहरूसँग साइडलाइनमा भेटवार्ता गर्न गृहकार्य भइरहेको छ,’ परराष्ट्र स्रोतले भन्यो । ओलीले पहिलो (२०७२) र दोस्रो पटक (२०७४) प्रधानमन्त्री हुँदा भारतबाटै विदेश यात्रा थालेका थिए । २०७८ मा तेस्रो पटक प्रधानमन्त्री नियुक्ति भएका बेला भने उनले कुनै मुलुकको भ्रमण गरेनन् । उनी त्यति बेला तीन महिना मात्र प्रधानमन्त्री भएका थिए । सन् १९९७ मा स्थापना भएको बिमस्टेकमा नेपाल सन् २००४ मा सदस्य बनेको थियो । बिमस्टेकमा नेपालसहित बंगलादेश, भुटान, भारत, म्यानमार, श्रीलंका र थाइल्यान्ड सदस्य छन् । बिमस्टेकले स्थापनाको २६ वर्षमा सन् २०२२ मा बडापत्र (चार्टर) ल्याएको थियो । बिमस्टेकमा सार्कमा रहेका मुलुकहरू पाकिस्तान, अफगानिस्तान र माल्दिभ्स सामेल छैनन् ।
बहुक्षेत्रीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि अघि बढाइएको बिमस्टेक अहिलेसम्म विवाद नआएको पनि होइन । भारतको अगुवाइमा सन् २०१८ सेप्टेम्बरमा पुनेमा बिमस्टेकका सदस्य राष्ट्रहरूबीच संयुक्त सैनिक अभ्यास आयोजना गरिएको थियो । त्यसको विरोध भएपछि नेपालले उक्त अभ्यासमा सहभागिता जनाएन । थाइल्यान्डले पनि उक्त सैनिक अभ्यासमा भाग लिएन । सन् २०२२ डिसेम्बरमा दोस्रो पटक भएको सैनिक अभ्यासमा पनि नेपालले सहभागिता जनाएन ।
तर, नेपालबाट एक सैनिक पर्यवेक्षकका रूपमा सहभागी भए । सैनिक अभ्यासको तेस्रो संस्करण भने भएको छैन । प्रधानमन्त्री ओली बिमस्टेकबाट फर्केलगत्तै संयुक्त राष्ट्रसंघको ७९ औं महासभामा सहभागी हुन नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै न्युयोर्क निस्कने छन् । परराष्ट्र स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्रीको न्युयोर्क यात्राका लागि पनि गृहकार्य भइरहेको छ । न्युयोर्कमा रहेको नेपालको स्थायी नियोगलाई पनि गृहकार्यका लागि परराष्ट्र मन्त्रालयले जानकारी दिइसकेको छ । महासभा भदौ २५ मा हुनेछ । महासभामा असोज ८ देखि १२ सम्म उच्चस्तरीय छलफल हुनेछ, जहाँ प्रधानमन्त्री ओलीले पनि सम्बोधन गर्नेछन् । यस पटक असोज ७ र ८ मा राष्ट्रसंघकै आयोजनामा ‘समिट अफ द फ्युचर’ कार्यक्रमसमेत हुने भएको छ । यसका लागि नेपालका प्रधानमन्त्रीलाई राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले निम्तो पठाइसकेका छन् ।


