बुध, मंसिर ३, २०८३
जनधारणा
Advertisement
  • गृह पृष्ठ
  • समाचार
  • राजनीति
  • विश्व
  • वाणिज्य
  • स्वास्थ्य
  • विचार
  • खेलकुद
  • पर्यटन
  • विविध
    • अन्तर्वार्ता
    • साहित्य
    • मनोरञ्जन
    • सम्पादकीय
    • मौसम
    • समाज
    • वातावरण
No Result
View All Result
ई-पत्रिका
  • गृह पृष्ठ
  • समाचार
  • राजनीति
  • विश्व
  • वाणिज्य
  • स्वास्थ्य
  • विचार
  • खेलकुद
  • पर्यटन
  • विविध
    • अन्तर्वार्ता
    • साहित्य
    • मनोरञ्जन
    • सम्पादकीय
    • मौसम
    • समाज
    • वातावरण
No Result
View All Result
ई-पत्रिका
जनधारणा
Home लेख

अनुपम सुन्दरताको खानी मुगुको रारा ताल

धारणा न्यूज by धारणा न्यूज
२७ मिनेट अगाडि
Reading Time: 1 min read
0
अनुपम सुन्दरताको खानी मुगुको रारा ताल
2.2k
SHARES
27k
VIEWS
Share on Facebook

बिष्णु गिरी निश्चल

काठमाडौदेखि जहाजको यात्रा गरेकोले होला हामी कसैलाई थकाईको महसुस नै भएन । कार्तिक २५ गते बेलुका ७ बजे सम्म काठमाडौमै रहेका हामी भोलीपल्ट बिहान ११ बजे रारा ताल पुगिसेका थियौ । चारैतिरको प्रकृतिको सिर्जना नियाल्दै खासगरी आकासमै झुन्डिएजस्तो भान हुने रारा तालको दृश्यले थकान, भोकप्यास केही अनुभव हुँदैन । प्रकृतिको सुन्दरतामा रमाउन पाउँदा यी सबै कुरा बिर्सिन्छ । रारा तालको अवलोकन पश्चात लाग्यो कर्णाली रोग, भोग, शोक र अभावको केन्द्र होइन यो प्राकृतिक सम्पदा, सौन्दर्यताले भरीपूर्ण अपार सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो ।
बिष्णु गिरी ‘निश्चल‘
काठमाडौ । मुगु जिल्लामा रहको रारा ताल पुग्ने रहर धेरैको हुन्छ । रारा पुग्न सहज भने छैन मलाई पनि रारा घुम्ने असाध्यै रहर थियो । साथीभाइले रारा घुमेको फोटो फेसबुकमा राखेपछि औधी रारा घुम्ने इच्छा जाग्थ्यो तर एक्लै घुम्न जान सक्ने आट थिएन । खाने मुखलाई जुगाले छेक्दैन भनेझैँ यस बर्षको भाईटिकासँगै रारा ताल पुगेर प्रत्यक्ष नियाल्ने र स्पर्शसमेत गर्ने अवसर मिल्यो । हामी उहि उमेर समुहका उहि ब्यबसायमा सम्लग्न ८ जना साथीहरु मिलेर रारा ताल अवलोकन गरेर छाडने अठोट  गरियो । बर्षमा एकपटक आउने भाईटिका लगाउने सबैलाई रहर हुन्छ । हामी आठजना मध्ये ४ जनाको काठमाडौमै भाईटिका थियो । १ जनाको चितवन अर्कोको नवलपुर अर्कोको स्याङ्गजा र अर्कोको रुपन्देहीमा भाईटिका थियो । कार्तिक २५ गते भाईटिकाको साईत थियो । सोही दिन टिका लगाएर सोही दिनको राती १० बजे नेपालगन्जमा भेटने र भोलीपल्ट त्यहाँबाट नेपाल एयरलाईन्सको बिमान मार्फत मुगुको ताल्चा बिमानस्थल जाने र त्यहाँबाट पैदल यात्रा गरि रारा घुम्ने योजना बन्यो त्यसलाई सार्थकता दिने धिरेन्द्र सरले नेपालगन्ज देखि मुगुको ताल्ता सम्मको ८ जनाको हवाई टिकटको ब्यस्थापन गरेपछि हामी टिम जाने कन्र्पmम नै भयो । पछि अर्को मित्र दिलसनजीले काठमाडौ देखि नेपालगन्ज सम्मको श्री एयरलाईन्सको टिकट कन्र्फम गरेपछि  झन ढुक्क भईयो ।
उपत्यका बाहिर रहेका साथीहरुसँग निरन्तर सम्बादगरी भाईटिका लगाएपछि सबैभन्दा टाढाको साथीले हामीले घुम्न जानको लागि बनाएको हवाट्स गुपमा म निस्के है भनेपछि सबैजना राराको तयारीमा लाग्यौ । म लगायत ४ जना साथी काठमाडौमा जानु पर्ने भएकाले हाम्रो ३ः१५ को प्लेनको टिकट थियो । तर सोही दिन काठमाडौमा ठूलो मुस्लधारे असिना पानी परयो बिमानस्थल डुब्यो । बिमान स्थलका समान जाँच गर्ने उपकरणले काम गर्न छाड्यो भन्ने सुनियो । हवाई उडान् क्यान्सील भएको सुनियो यतिनजेल सम्म हामी चार जना भेला भईसकेका थियौ । हामी चार जनाले हवाई उडान क्यान्सील भएर जान नपाए काठमाडौमै कतै रमाईलो गरेर बस्ने निर्णय समेत गरेका थियौ तर एक्कासी जहाज उडेन खबर आयो र हामी बेलुका ७ बजे तिर काठमाडौबाट नेपालगन्ज उड्यौ । नेपालगन्ज पुग्ना साथ ससस्त्र प्रहरी बलले आयोजना गरेको देउसी भैलो कार्यक्रमा सहभागिता जनाईयो र रमाईलो गरियो । त्यसपछि एयरपोट नजिकै रहेको होटलमा बास बसियो । हामी होटलमा पुग्दा बिभिन्न जिल्लाबाट आउनु भएका साथीहरु अगाडिनै पुगेर बसीसक्नु भएको रहेछ । केहीबेर भलाकुसारी पछि भोलीको सुन्दर यात्राको परिकल्पना गदै निन्द्रादेबीको सरणमा पुग्यौ ।
भोलीपल्ट हामी कार्तिक २६ गते बिहान ६ः४५को नेपालगन्ज मुगुको फ्लाईट थियो तर हामीलाई बिहानै ५ बजे एयरर्पोट आउने सूचना आयो र हामी बिहानै नेपालगन्ज एयरर्पोट पुग्यौ । बिमानमा १० जना यात्रु र चालक दलका ३ सदस्य मात्रै थिए । हाम्रो टोलीमा आठ जना थियौ । बिमान हामीले चार्टर गरेर उडाएको जस्तै भान भयो । बिमानको अवस्था हेर्दा निक्कै दयनिय थियो । बिमानको सिट टेपले टासेको । कही फाटेको पाईलट र पेसेन्जर बिचको ढोकाको चुक्कुल फुस्कीएको सिटबेल्ट च्यातिएको बिमानको सामान्य कुरापनि ठिकठाक थिएन लाग्यौ यहि भएर होला नेपाल एयरलाईन्सको प्रगति नभएको । यात्राको बिकल्प हामीसँग थिएन त्यसैले नेपालगन्ज देखि मुगुको ताल्चा बिमान स्थलसम्म बिभिन्न दृश्यहरुको अवलोकन गदै साथीहरुबीच रमाईलो कुराकानी गदै हाँसो ठट्टागदै हामी मुगुको ताल्चा बिमानस्थलमा ओलियौ ।
विमानस्थलको गेट अगाडिको चिया पसलमा जडिबुटी चिया खायाँै । केही बेर आराम गरेपछि हामी राराको यात्राको लागि अगाडि बढ्यौ बाटो प्रणब जीले सिस्नोको बोट समाप्दा पोल्यो भन्दा अर्के अनुभति भयो । फोटो भिडियो खिच्दै अगाडि बढ्यौ । हामीलाई हिड्न अप्ठयारो भएपछि धिरन्द्र जीले गाडि मगाउनुभयो अनि हामी सबै गाडिमा चढेर मुगु जिल्लाको सल्लेरी पुगियो । आर्मीको अतिथी गृहमा बास बस्ने निधो सहित हामी समान राखेर सामान्य खाजा खाएर रारा ताल तिर लागियो । काठमाडौदेखि जहाजको यात्रा गरेकोले होला हामी कसैलाई थकाईको महसुस नै भएन । कार्तिक २५ गते बेलुका ७ बजे सम्म काठमाडौमै रहेका हामी भोली पल्ट बिहान ११ बजे रारा ताल पुगिसेका थियौ ।
नेपाली सेनाको संरक्षणमा रहेको रारा तालको सुन्दरता बयान गरेर नसक्ने रहेछ । रारा ताललाई महेन्द्र ताल पनि भन्ने चलन रहेछ । २९९० मिटरको उचाइ, ५००० मिटरको लम्बाई ३००० मिटरको चौडाइ १६७ मिटर गहिराईको उक्त रारा ताल निलो देखिन्छ मध्यान्ह १२ बजेतिर रारा निकै सुन्दर देखिन्छ । साँच्चीकै रारा ताल अनुपम सुन्दरताको खानी रहेछ । पढ्नु, सुन्नु र प्रत्यक्ष पुग्नुमा कति फरक छ भन्ने विषय रारा पुगेर मात्र अनुभूत हुन्छ । रारा पुग्नै लाग्दा सल्लाका रुख भएको बाक्लो बन पार गरेर खुल्ला चौरमा पुगेपछि देखिन्छ छ विशाल जल सतह । चौरमा नपुगुन्जेलसम्म रुखहरुका बीचबाट देखिएको ताल खण्डखण्ड परेको अपुरो देखिन्छ । जब पूरा ताल देखिन्छ, अनि त बाटाका अनेक दुःख कष्ट च्याट्टै बिसर्न मात्र होइन, शरिर नै हलुका भएर उड्न खोज्छ । खुलेको आकाशजस्तै कञ्चन तालमा स्वच्छन्दरुपमा उडिरहेका बादलका विभिन्न आकृतिसहितका टुक्राहरु छर्लङ्ग देखिन्छन् । अनि देखिन्छ मुर्माकोटतर्फको भूभाग, बस्ती र फाट्टफुट्ट रहेका रुख बिरुवा एवं केही न केही खेती हुर्किइरहेका बारीहरु । मुगाली घोडा मालिकहरु देखा पर्दछन् । धेरै अपेक्षा नभएका र खुशी अनुहारसहितका मुगाली केटाहरु । घोडा कतिबेर चढ्ने हो कहाँसम्म जानुपर्ने हो वा चौरमा केहीबेर चढेर फोटो मात्र पो खिच्ने हो कि हेरिकन तिर्नुपर्ने दररेट रहेछ । यहाँ पुग्ने प्रायः सबैले घोडा चढेर फोटो खिच्ने अवसर गुमाउन चाँहैनन् । घोडचढी बाहेक तालसँगै रमाउने अर्को माध्यम भनेका डुङ्गाबाट ताल वारपार गर्ने वा तालको किनारैकिनार परिक्रमा गर्नु रहेछ । हामीले पनि त्यो अवसर गुमाउन चाहेनौ घोडा चढियो फोटो भिडियो खिचियो रारा तालको बारेमा आ आफ्नो बुझाई अनुसार सम्बाद गरियो । केही साथीले जुत्ता खोलेर तालको पानि सर्पस गरे । ताल नजिकै बसेर ध्यान गरे । प्रकृतिको अनुकम कृपा प्राप्त गरेकोमा मुगुबासीलाई धन्यबाद दिईयो ।
तालबाट उत्तरतर्फ मुर्माकोट नामक बस्ती तथा डाँडाको सर्वाधिक उच्च भागलाई मुर्माटप नाम दिइएको रहेछ । ताललाई दक्षिण पारी उक्त वस्ती र नजिकैको रिसोर्ट पुग्न कि त घोडा चढेर जानुप¥यो कि पैदल यात्रा । तालतर्फ नै फर्केको मुर्माकोटको पाखामा रिसोर्टहरु सञ्चालनमा रहेछन् भने मुर्माकोट बस्तीमै केही होमस्टे समेत सञ्चालनमा ल्याइएको रहेछ । तालदेखि हिँडेको करिब दुई घण्टामा मात्र रिसोर्ट भएको ठाउँ पुग्न सकिने रहेछ । रारा ताल पुगेपछि फोटो खिच्नको लागि घोडा चढियो तर हामी घोडाबाटै मुर्मु सम्म जाने निर्णय गरियो । घोडा चढ्नुको मञ्जा छुट्टै छ । जीवनमै पहिलो पटक घोडा चढ्दा सुरुवा खुसीयला कि लडिएला कि भन्ने डर लाग्यो तर सुरुवातीमा डर लागे पनि एक छिनको यात्रा गरेपछि घोडामा सवार गर्न निकै रमाइलो लागेको थियो । घोडा यात्रा मार्फत हामी रारा ताल आसपास भएर मुर्मु होमस्टेमा पुग्यौ । १४÷१५ बर्ष देखी ४०÷४२ बर्षका देखिने पुरुषहरुले डो¥याएको यात्रा गर्दा हामीले धैरै अनुभुति गरायौ शहरमा रहेका १५ बर्षको बालकले केही गर्न नक्सने तर त्यहाँका १५ बर्षको बालकले आफू पढेर पनि परिवारको जिम्मेबारी बोकेको देखियो । मानौ हाम्रो जिवन तिनै १४÷१५ बर्षका बालक माथि थियौ । घोडा यात्राको क्रममा घोडामा पश्चिमेली देउडा भाकाहरू गीत गाएर घोडा धनीहरूले हामीलाई निकै रमाइलो गराए । दुई घण्टाको कठीन यात्रा पश्चात हामी मुर्मु पुग्यौ र त्यही खाना खायौ ।
चारैतिरको प्रकृतिको सिर्जना नियाल्दै खासगरी आकासमै झुन्डिएजस्तो भान हुने रारा तालको दृश्यले थकान, भोकप्यास केही अनुभव हुँदैन । प्रकृतिको सुन्दरतामा रमाउन पाउँदा यी सबै कुरा बिर्सिन्छ । २९९० मिटर उचाइमा फैलिएको यो विशाल ताल केवल पानीको थुप्रो होइन, भावनाको गहिराइ हो । बिहानको घामसँगै राराको रङ फिक्का हरियो र निलोमा खेल्छ । दिउँसो गहिरो नीलो ऐनाजस्तै बन्छ भने साँझ सुनौलो प्रकाशमा बैजनी मुस्कान छर्छ । दिउँसोपछि चल्ने हावाले तालमा छाल उठाउँछ । डुङ्गा रोकिए पनि मन भने चलिरहन्छ । पानीमा हल्लिने हिमालको प्रतिबिम्बले सोचलाई अझ गहिरो बनाइदिन्छ । चराहरूको चिरबिर, टाढाबाट सुनिने घोडाको घन्टी र झ्याउँकिरीको धुनले रारालाई केवल दृश्य होइन, संगीत बनाइदिन्छ । रारा केवल प्राकृतिक सम्पदा मात्र होइन यो हिमाली जीवन, संस्कृति, मौनता र सन्तुलनको प्रतीक हो । रारा तालको अवलोकन पश्चात लाग्यो कर्णाली रोग, भोग, शोक र अभावको केन्द्र होइन यो प्राकृतिक सम्पदा, सौन्दर्यताले भरीपूर्ण अपार सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो ।
हाम्रो नेपाली भाषाको उत्पति स्थल, हाम्रा पुर्खाले शासन गरेको राजधानी, सिँजा, जुम्लाको तातोपनी, चन्दननाथ, भैरवनाथजस्ता धार्मिक एवम् पर्यटकीय स्थलहरूको धनी रहेछ । यात्रामा सहयात्री बनेका हामी आठ जना कोही सादा त कोही रङ्गीन तर यात्राको अवधिभर हामी सबै होस्टेमा हैसे गर्दै,सँगै नाँथ्यौँ, गाउँथ्यौँ, हाँसो ठट्टामा व्यस्त हुन्थ्यौँ । हामीसँग केही साथीहरू मदिरा सेवन गर्ने हुनुहुन्थ्यो । यात्री मध्ये एक जनाले भने चिसोमा पेट्रोल नहाले त हाम्रो इन्जिनले कहाँ काम गर्ला र सर ।’ यात्राको दौरान हामीले आयातित खाना खाएनै त्यहाँ जे फल्थ्यौ त्यही खायौ । च्याङ्गरा, लोकल कुखुरा, दाल लगायत लोकल खाना नै हाम्रो लागि प्राथमिकता बन्यौ । यात्रामा सहभागी हामी सबैको राराको यात्रा पहिलो नै थियो । रारा ताललाई वि.सं.२०२० साल चैत्र १३ गते राजा महेन्द्रले महेन्द्रताल भनेर घोषणा गरे । गाईको खुर वा कचौरा आकारको यो तालमा विश्वको सबैभन्दा अग्लो स्थानमा पाइने जलकपुर असला माछामात्र पाइन्छ । तालको निकास पश्चिमतर्फ खत्याड खोला हो, जुन कर्णाली नदिमा मिसिन्छ । सोही खोलाबाट तीन किलोवाटको बिद्युत निकालिएको छ । राराको पूर्वतर्फ छाँयानाथ देवीको मन्दिर छ । पानीको निकास नहुँदा ताल फुटेर गमगढी तिरको बस्ती नास हुने सम्भावना भएकाले सो क्षति रोक्न छाँयानाथले पश्चिमतर्फ बाण प्रहार गर्दा खत्याड खोला बनेर पानी निकास भएको स्थानीयबासीको भनाई छ । रारातालको कूल क्षेत्रफल १० दशमलव ६३ वर्ग किलोमिटर रहेको छ । तालमा चाँदीका घेराजस्तो हिमालका प्रतिबिम्बहरू देख्न सकिन्छ । वि.सं.२०३२ सालमा स्थापना भएको रारा राष्ट्रिय निकुञ्जले (१०६ वर्ग कि मि) घेरिएको यो तालको वरिपरि विश्वकै सबैभन्दा सानो लालीगुँरास पाइन्छ । स्वर्गकी अप्सरा उपमाले चिनिने रारा तालको काखमा लडिबुडी गर्दागर्दै समय गएको पत्तै भएन । हामीले नेपाल आर्मिको समन्यमा २१ मिनेट लामो रारा ताल भित्र बोटिङ गर्ने अवसर मिल्यो । नयाँ र अत्यन्तै चिसो ठाउँ भए पनि बडो उपलब्धि मूलक रहेको सबैको साझा निष्कर्ष रह्यो । भ्रमण खाली रमाइलोको लागि मात्र हुँदैन । माथिल्लो कर्णालीको भूबनोट, रहनसहन, भेषभुषा, कला सँस्कृति, पेशा व्यवसाय, परम्परा आदिको बारेमा समग्रतामा सिक्ने बुझ्ने अवसर प्राप्त भयो । नेपालकै सबैभन्दा ठुलो र प्रसिद्ध ताल जसको सुन्दरताको जति बयान गरेपनि कमै हुन्छ । त्यसैले भनिएको होला रारालाई ‘स्वर्गकी अप्सरा’ । राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र नीलो पानीले घेरिएको यो ताल हेर्दा चाहे कसैका आँखा थाक्दैनन् होला । रारा केवल घुम्ने पर्यटकीय गन्तव्य मात्रै होइन्,यो अनुभव र अनुभूति साटासाट गर्ने माध्यम पनि हो । क्रमश…….
लेखक बिष्णु गिरी निश्चल कानून ब्यबसायी हुन् ।

यो पनि पढ्नुहोस्

नेपाल जस्ता मुलुकलाई अनुदानमा आधारित जलवायु क्षतिपूर्ति दिन डा कार्कीको माग

नेपाल जस्ता मुलुकलाई अनुदानमा आधारित जलवायु क्षतिपूर्ति दिन डा कार्कीको माग

४ मिनेट अगाडि
नेपाल–भारत सम्बन्धका बदलिँदा आयामबारे नाइस नेपाल र सी.पी.एस बीच छलफल

नेपाल–भारत सम्बन्धका बदलिँदा आयामबारे नाइस नेपाल र सी.पी.एस बीच छलफल

१० मिनेट अगाडि

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Facebook Youtube TikTok

हाम्रो बारेमा

यो वेबसाइट जनधारणा राष्ट्रिय साप्ताहिकको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ।

सञ्चालक : शान्ता पाण्डे
प्रधान सम्पादक : निमकान्त पाण्डे
कार्यकारी सम्पादक : प्रीति रमण
प्रवन्ध सम्पादक : राज्य लक्ष्मी शाक्य
ब्यवस्थापक : रिदेन महर्जन
सूचना/प्रविधि : श्रीमन भण्डारी

सम्पर्क : 01-4336275
मोबाइल : 9851035628
कार्यालय: बल्खु हाइट, काठमाडौं

जनधारणा राष्ट्रिय साप्ताहिक

सञ्चार मन्त्रालय सूचना तथा प्रशारण बिभाग दर्ता नम्बर: १५३२/०७६/७७

ट्रेन्डिङ

प्रा  सूर्य सुवेदीको जीवनी  लन्डनमा  विमोचन  

सुरुङकाे आज `ब्रेक थ्रु´ गरिने

मेयर पदमा पूर्वमन्त्रीकाे उम्मेदवारी

आइएमई सर्वाधिक कर तिर्ने रेमिटेन्स कम्पनीका रूपमा सम्मानित

काेचकाे विवादास्पद अभिव्यक्तिप्रति एफपीएफकाे असन्तुष्टि

मतदाता नामवलीमा दोहोरो नामवली खारेज

साइट नेविगेशन

  • समाचार
  • ब्रेकिङ न्युज
  • राजनीति
  • खेलकुद
  • विश्व
  • अपराध
  • समाज
  • वाणिज्य
  • स्वास्थ्य
  • सम्पादकीय
  • मौसम

© २०८२ जनधारणा राष्ट्रिय साप्ताहिक

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

No Result
View All Result
  • गृह पृष्ठ
  • समाचार
  • राजनीति
  • विश्व
  • वाणिज्य
  • स्वास्थ्य
  • विचार
  • खेलकुद
  • पर्यटन
  • विविध
    • अन्तर्वार्ता
    • साहित्य
    • मनोरञ्जन
    • सम्पादकीय
    • मौसम
    • समाज
    • वातावरण
ई-पत्रिका

© २०८२ जनधारणा राष्ट्रिय साप्ताहिक