टोरन्टो । यस वर्षको टोरन्टो नेपाल भाषा ग्रीष्मकालीन विद्यालय कार्यक्रम सम्पन्न सन् २०२६ को जुन १५, सोमबारका दिन सुरु भएको ‘टोरन्टो नेवार समर स्कुल’ (नेपाल भाषासम्बन्धी ग्रीष्मकालीन प्रशिक्षण कार्यक्रम) शनिबार सम्पन्न भयो।
यस प्रशिक्षण कार्यक्रममा अमेरिका, आयरल्यान्ड, क्यानडा, इटाली, जर्मनी, जापान, फ्रान्स, नेपाल, बेलायत, भारत, हंगेरी र अन्य देशहरूबाट गरी कुल ५७ जना विद्यार्थीहरू सहभागी भएका थिए। त्यसपछि प्राध्यापकहरूले मलाई यो हस्तान्तरण गर्नुभयो।
नयाँ प्रशिक्षार्थीहरूका लागि आधुनिक नेपालभाषा, नयाँ प्रशिक्षार्थीहरूका लागि पुरानो नेपाल भाषा, पुरानो नेपाल भाषाको उच्च अध्ययन कक्षा, नयाँ प्रशिक्षार्थीहरूका लागि आधुनिक नेपाल भाषा तथा आधुनिक नेपाल भाषा-साहित्य र नयाँ नेपाली भाषा शिक्षाका उच्च कक्षाहरू गरी नौवटा एकाइहरूका साथ यो तालिम कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो।
टोरन्टो नेवार समर स्कुल कार्यक्रम सोमबारदेखि शनिबारसम्म सञ्चालन भयो। यसमा क्रिस्टोफ एमरिक, बाल गोपाल श्रेष्ठ, श्रीलक्ष्मी श्रेष्ठ, गीता मानन्धर र डा. बोन्केड (इयान टर्नरद्वारा) सहभागी थिए।
समर स्कुलको एक अतिरिक्त कार्यक्रमका रूपमा, प्राध्यापक निर्मल मान तुलाधरले “नेपाली भाषाको सन्दर्भमा भाषाको राजनीति” विषयमा प्रवचन दिनुभयो। साथै, उहाँले “मन्दिरको जीवन: उत्तर मल्लकालीन नेपालमा निर्माण, मर्मत र संरक्षण” विषयमा अंग्रेजी भाषामा प्रवचन दिनुभयो।
आफ्नो लेखमा प्राध्यापक निर्मल मान तुलाधरले लिच्छवि कालका संस्कृत अभिलेखहरूमा पाइने ठाउँका नामहरू नेपाल भएको बताएका छन्। नेपाल भाषाका धेरै अभिलेखहरू सुरक्षित राखिएका छन्।
ऐतिहासिक अभिलेखीकरणमा सिर्जनात्मकता उनले भने कि पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल विजय गरेपछिको समय र पछि राणाकालमा राज्यको प्रयासका कारण नेपाली साहित्यका विभिन्न विधा फस्टाए पनि नेपाल भाषा भने पछाडि पर्यो।
डा. प्राध्यापक तुलाधरले इयान टर्नरद्वारा दिइएको व्याख्यानको मुख्य अंशबारे यसरी बताए: महानगरपालिकामा सबैका लागि नेपाल भाषा अनिवार्य गरिएकाले यसको महत्त्व बढेको छ। उनले नेपालीहरूले आफ्नो भाषाका लागि अझै धेरै काम गर्न बाँकी रहेको बताए।


