काठमाडौं। वैकल्पिक राजनीतिमा होमिएर अनेक उतारचढाव पार गर्दै समीक्षा बास्कोटाले एक दशक सङ्घर्ष गरिन् । आफ्नो राजनीतिक अडान, मूल्य, मान्यता र प्रस्ट विचार बोकेकी उनी सङ्कटहरूबाट कहिल्यै डगमगाइनन् ।
त्यही विचार र कर्मको निरन्तरताले उनलाई स्थापित गरायो । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको खस आर्य क्लस्टर (महिला) समानुपातिक सूचीमा परेर पहिलो पटक संसदीय यात्रा गरेकी समीक्षा कानुन, न्याय तथा मानव अधिकार समितिको सभापतिको जिम्मेवारीमा छिन् ।
समीक्षालाई पहिला भन्दा जिम्मेवारी अझ बढेको महसुस भएको छ । हिजो सडकमा हुँदा विभिन्न मुद्दामा परिवर्तनको आवाज आवाज उठाउनु सजिलो थियो, डेलिभरी गर्ने ठाउँमा पुग्दा चुनौतीपूर्ण र त्यो भारी अझ गह्रुँगो बनेको छ ।
‘हाम्रै नेतृत्वको सरकार छ । जिम्मेवारीपूर्वक लिएर अगाडि बढ्नुपर्ने छ,’ उनी भन्छिन्, ‘सडकमा आवाज उठाउँदाखेरि जति सजिलो हुन्थ्यो, त्योभन्दा धेरै कठिन डेलिभरी गर्न छ । तर हामीले सजिलो उन्मुख बनाउनुपर्ने छ ।’
विगत १० वर्षको राजनीतिक अभियानमा समीक्षा केही खास कारणले राजनीतिमा होमिएकी थिइन् । राजनीतिको रूपान्तरण, भ्रष्टाचार अन्त्य, सुशासन कायम, सेवा प्रणाली सुधार लगायतका विषयहरूमा उनले आवाज उठाउँदै आएकी थिइन् । अब संसदमा पुगेपछि यी विषयहरूमा सुधारका लागि काम गर्ने उनले बताइन् ।
समीक्षाको मान्यता छ, जब सेवा प्रणाली सुधार हुन्छ, जब सुशासन स्थापित हुन्छ, जब भ्रष्टाचार अन्त्य हुन्छ, नागरिकले खोजेको डेलिभरी, नागरिकले खोजेको घरघरमा सिंहदरबार भनौँ, शासन प्रशासन चाहिँ पुगेको अनुभूत हुन्छ । तर, हाम्रा ऐनहरूमा एकदमै धेरै लुपहोल्सहरू भएको उनको ठम्याइ छ । ‘ऐनहरू एकदम जटिल छन् । अब त्यो सबै विषयलाई चाहिँ हामी सांसदको रूपमा त्यो जटिलतालाई चिरेर नयाँ सिम्प्लिफाइड वेमा काम गर्न सजिलो वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने छ,’ उनले थपिन् ।
समीक्षाका लागि संसदीय अभ्यास नयाँ र एकदमै महत्त्वपूर्ण अभ्यास बनेको छ । एक सांसदले नीतिगत रूपमा सुधारका धेरै कामहरू गर्न सक्छ । त्यो हुँदाहुँदै उनको काँधमा कानुन, न्याय तथा मानवअधिकार समितिको सभापतिको जिम्मेवारी पनि थपिएको छ । जसलाई मिनी पार्लियामेन्टको रूपमा पनि बुझिन्छ । यो देशको उज्ज्वल भविष्य निर्धारण गर्न अब १० वर्ष होइन २० वर्षमा हामीले राज्यलाई कतातिर लिएर जाने भन्ने किसिमका कानुनहरू निर्माण गर्न आफू प्रतिबद्ध रहेको उनले बताइन् ।
सँगसँगै यो संविधानले प्रदत्त गरेका अधिकारहरू, त्यसको मौलिक हकका कुराहरू, मानवअधिकारका विषयहरू र यसको स्थिति, न्याय प्रशासनका सबै विषयहरूमा अध्ययन गरेर यसलाई छिटो छरितो बनाउन र सुशासन कायम गर्न अर्जुन दृष्टि लिएर अगाडि बढ्ने प्रतिबद्धता उनले दोहोर्याइन् ।
यो कार्यकाल समीक्षालाई विशेष लागिरहेको छ । ०८४ सालमा हुने चुनाव ८२ मा आयो । भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनले जेनजी पुस्ताको मागलाई सम्बोधन गरेर चुनाव भएको थियो । जेनजी पुस्ताको दुइटा माग थियो, एउटा सुशासन, अर्को भ्रष्टाचार अन्त्य । ती मुद्दा उनी आबद्ध पार्टीले उठाइराखेको थियो ।
सरकारले सय बुँदेमा सुशासन, सेवा प्रणाली सुधार गर्ने, भ्रष्टाचार अन्त्य गर्ने कुरालाई सबैभन्दा प्राथमिकतामा राखेको छ । अबको पाँच वर्षमा यसको कार्यान्वयनमा जोड दिने उनी बताउँछिन् । ‘यी विषयमा हामीले मूलभूत काम गर्न सक्यौँ र नागरिकको साँच्चिकै अवस्था परिवर्तन गर्न सक्यौँ भने अबको १० वर्षपछाडि या २० वर्षपछाडि नेपालको स्वरूप फरक हुनेछ,’ उनले भनिन् ।
समीक्षाको बुझाइमा जनताले यो सरकारसँग आशा गर्ने ठाउँ शत प्रतिशत छ । जनताको समस्यामा राजनीति गर्न आएको होइन, समाधानमुखी राजनीति गर्न आएको उनी बताउँछिन् ।
हिजोका दिनमा जुन समस्या थिए, ती समस्यालाई चिरेर ती समस्याको समाधान दिन आएको उनले प्रस्ट्याइन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलाई जनताले दिएको एक–एक मतको सबैले पालना गर्ने, खेर जान नदिने बाचा गरिन् ।
एक वर्षमा गर्न नसकिने कामहरू गएको एक महिना, डेढ महिनामा गरिसकेको उदाहरण दिँदै उनले भनिन्, ‘यही रफ्तारमा सबै कर्मचारीतन्त्र हिँड्नुपर्छ । हाम्रो एउटै मात्र उद्देश्य छ: मेरा,मेरो को व्यक्ति बन्छ–बन्दैन भन्दा पनि यो देशको हरेक नागरिकले राम्रो शिक्षा, स्वास्थ्य पाउने वातावरण हुनुपर्यो, गरी खान पाउनुपर्यो र रोजगारी सिर्जना हुनुपर्यो । यसका लागि केही समय लाग्छ ।’
