अन्तरिम सरकारको अर्थमन्त्रीको पदभार रामेश्वर खनालले सम्हालेका छन् । खनाल जस्ता अनुभवी अर्थशास्त्रीको आगमनले मन्त्रालयको नीति निर्माण र कार्यान्वयनमा नयाँ गति आउने अपेक्षा गरिएको छ । नेपालको अर्थतन्त्र अहिले विभिन्न चुनौतीको सामना गरिरहेको छ । विदेशी सहायता घट्दै गएको, व्यापारघाटा बढ्दै गएको र युवा पलायनको समस्या निरन्तर रहेको अवस्थामा विषयविज्ञको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ । ६ महिनाका लागि नियुक्ति पाए पनि खनालको नियुक्तिले यी समस्या सम्बोधनमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
पूर्वअर्थसचिव खनाल नेपालका प्रख्यात अर्थशास्त्री हुन् । उनले विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूमा काम गर्दै आएका छन् । जसले उनलाई मन्त्रालयको आन्तरिक गतिविधि र चुनौतीबारे गहिरो ज्ञान प्रदान गरेको छ । नेपालको अर्थ मन्त्रालय विगतका वर्षहरूमा विषयविज्ञको अभावले पीडित थियो । राजनीतिक अस्थिरता र बारम्बार परिवर्तन हुने नेतृत्वले नीति निर्माणमा निरन्तरता कायम हुन सकेन । फलस्वरूप, बजेट कार्यान्वयनमा ढिलासुस्ती र आर्थिक लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न कठिनाइ भयो ।
उदाहरणका लागि, विगतका वर्षहरूमा कोभिड–१९ महामारीपछिको पुनरुत्थान कार्यक्रमहरू प्रभावकारी हुन सकेनन् । यस अवस्थामा खनाल जस्ता विज्ञको आवश्यकता अझ बढी महसुस भएको थियो । उनको नियुक्तिले मन्त्रालयलाई नयाँ दिशा दिन सक्छ । विशेष गरी, राजस्व संकलन, सार्वजनिक खर्च व्यवस्थापन र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार नीतिमा उनको विशेषज्ञता उपयोगी हुनेछ ।
खनालको आगमनले अर्थ मन्त्रालयको छवि सुधार्न मद्दत गर्नेछ । मन्त्रालयलाई प्रायः राजनीतिक हस्तक्षेपको शिकार मानिन्छ, जसले प्राविधिक पक्षलाई कमजोर बनाएको छ । खनालले यसलाई सन्तुलित बनाउन सक्ने अपेक्षा छ । उनले आर्थिक सुधारका लागि दीर्घकालीन योजना प्रस्तुत गर्न सक्छन्, जसमा कृषि, पर्यटन र उद्योग क्षेत्रको विकासलाई प्राथमिकता दिइनेछ । साथै, नेपालको संघीय संरचनामा प्रदेशहरूको आर्थिक स्रोत व्यवस्थापनमा पनि उनको योगदान अपरिहार्य हुनेछ ।
यद्यपि, नियुक्तिको सफलता कार्यान्वयनमा निर्भर हुन्छ । राजनीतिक इच्छाशक्तिको अभावले विगतमा धेरै राम्रा योजना अलपत्र परेका छन् । त्यो बाध्यता अहिले खनाललाई भने छैन । विगतमा दलका नेताहरुले अर्थ मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हाल्ने गरेका थिए, जसमा विषयविज्ञताको अभाव हुने गरेको थियो । तर अहिले खनाल जेन जीको आन्दोलनको बलमा बनेको सरकारका अर्थमन्त्री हुन् । त्यसकारण उनलाई राजनीतिक हस्तक्षेप हुनेछैनन् ।
तर, उनीसामु चुनौती पनि उत्तिकै छन् । जेनजी आन्दोलनको क्रममा केही अराजक प्रदर्शनकारीका कारण राज्यका थुप्रै भौतिक संरचना नष्ट भएका छन् । खर्बौं बराबरका संरचना तयार गर्ने, सरकारी तथा निजी क्षेत्रको मनोबल उकास्ने, लगानीको वातावरण तयार पार्ने, वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्ने जस्ता चुनौती खनालसामु छन् । त्यस्तै, बजेट कार्यान्वयनमा सफलता पनि उनका लागि चुनौती छन् । उनले आफूले पाएको समयको सदुपयोग गर्दै यी चुनौती पार गर्न सके भने अर्थ मन्त्रालयले एउटा सफल अर्थमन्त्रीको रुपमा उनको सधैं सम्झना गर्नेछ । जनधारणा साप्ताहिक
