चन्द्रबहादुर आले
काठमाडौं । दिउँसोको टन्टलापुर घाम । त्यही घाममा रातो टोपी लगाएर कोही मादल बजाइरहेका छन् । कोही हार्मोनियम, मादल, बाँसुरी, डम्फु, खैंजडी र मुजुराले संगीत भर्दै गाइरहेका छन् ।उनीहरूलाई ताली बजाउँदै र नाच्दै महिला-पुरूषहरूले साथ दिइरहेका छन् ।
झट्ट हेर्दा लाग्छ कुनै दोहोरी वा सांगीतिक कार्यक्रम आयोजना भइरहेको छ । तर, गाउने, बजाउने र ताली ठोक्नेहरू सांगीतिक कन्सर्टका व्यवसायिक कलाकारहरू होइनन् । उनीहरू हुन् काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलन गरिरहेका शिक्षक–कर्मचारीहरु ।
उनीहरूले शिक्षक–कर्मचारी मैत्री शिक्षा ऐन जारी गर्न माग गर्दै चैत २० गतेदेखि काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलन गर्दै आएका छन् । रोचक त के छ भने सरकारविरुद्धको आन्दोलन पूरै सांगीतिक माहोलमा भइरहेको छ । कोही शिक्षकले जादू देखाएर मनोरञ्जन दिइरहेका छन् ।
बानेश्वर–बबरमहल सडकखण्डमा हरेक दिन भेला भएर शिक्षक–कर्मचारीहरुले सरकारलाई झकझक्याउन रचनात्मक शैली अपनाएका छन् ।
विभिन्न राजनीतिक दल, पेशागत संघसंगठनहरुको समेत समर्थन पाइरहेका शिक्षक–कर्मचारीहरुका माग पूरा गर्न भने सरकार गम्भिर देखिएको छैन ।
त्यसैले तनहुँको अमरज्योती माविका शिक्षकहरु बिजुलीबजार पुलनेर भेला भएर सल्ला धुपैले बोलको गीतको लयमा सरकारलाई सोध्दैछन्–
‘सडकमा कहिलेसम्म हिँडाउने ?
हामी नै हो कखरा चिनाउने,
सल्ला धुपैले…।’
हरेक दिन बिहान १० बज्दा नबज्दै शिक्षक–कर्मचारीहरु माइतीघर, बबरमहल–बिजुलीबजार पुल क्षेत्रमा भेला हुन थाल्छन् । केहीबेर सरकारविरुद्ध नारा लगाउँछन् । अनि सडकमै बसेर यसैगरी नाचगानमा व्यस्त हुन्छन् । तीन–चार बजेपछि भने उनीहरु लाखापाखा लाग्छन् ।
बानेश्वर चोकतर्फको निषेधित क्षेत्रतिर आउनबाट शिक्षकहरुलाई रोक्न तैनाथ प्रहरीहरु पनि सडकमा ब्यारिकेड हटाउन थाल्छन् । स्वयंसेवकहरु भने पानीका बोतल, कागज र प्लास्टिकहरु टिपेर सडक सफा गर्छन् ।
शिक्षकहरु दिनहुँ यसैगरी आन्दोलनमा उत्रिँदै आएका छन् । सरकारले उनीहरुका माग कहिले पूरा गर्छ र उनीहरु विद्यालय फर्किन्छन् ठेगान छैन ।
उनीहरु आफूहरुको यो निर्णायक आन्दोलन भएकाले माग पूरा नभएसम्म विद्यालय नफर्किने अडानमा छन् ।
तर उनीहरुका गीतमा भने छिटो विद्यालय जान पाए हुन्थ्यो भने संकेत मिल्दछ ।
रुकुमपश्चिमको सानीभेरी गाउँपालिका शिक्षकहरुको टोली कर्णाली प्रदेशका जिल्लामा बढी चर्चित सिंगारु नाच नाच्दै सरकारलाई सोध्दैछन्–
‘याँ बसौं कि घर गैजाउँ
ए सरकार मर्जी पाउँ…।’
नेपाल शिक्षक महासंघको नेतृत्वमा पूर्वको झापादेखि पश्चिमको कञ्चनपुरसम्मका शिक्षक तथा कर्मचारीहरु काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलनमा छन् । विद्यालय बन्द गरेर र एसईई परीक्षाको उत्तरपुस्तिका नजाँच्ने घोषणा गरेर उनीहरु आन्दोलनमा उत्रिएका छन् ।
शिक्षक कर्मचारीहरुको आन्दोलनले वैशाख १ देखि सुरु हुने नयाँ शैक्षिक सत्रमा विद्यार्थी भर्ना अभियान प्रभावित हुने हो कि भन्ने चिन्ता छ । त्यसैले सरकारले उनीहरुलाई वार्तामा बोलाएको छ ।
तर विगतका वार्तामा शिक्षा ऐन जारी गर्ने भनेर भएको सहमति कार्यान्वयन नभएकाले उनीहरु फेरि वार्ताको औपचारिकता पूरा गर्नुभन्दा ऐन नै छिटो जारी हुनुपर्ने अडानमा छन् ।
विगतका सहमति कार्यान्वयन गर्ने सन्दर्भमा मन्त्रिपरिषदको निर्णयबाट सम्बोधन हुनसक्ने विषयमा शीघ्रा निर्णय लिँदै ऐन जारी गर्न उनीहरुले माग राखेका छन् । त्यसका लागि संसदको वर्षे अधिवेशन तत्कालै सुरु गर्ने, विशेष अधिवेशन आह्वान गर्ने वा अध्यादेश मार्फत् शिक्षा ऐन जारी गर्नुपर्ने सर्त शिक्षक महासंघले राखेको छ ।
शिक्षा मन्त्रालयले मंगलबार विज्ञप्ति जारी गर्दै शिक्षकहरुलाई वार्तामा आउन आह्वान गरेको थियो । महासंघले पनि विज्ञप्तिमार्फत् नै आफ्ना अडानबारे जानकारी गराउँदै अहिलेकै अवस्थामा वार्तामा बस्नुको औचित्य नरहेको स्पष्ट पारेको छ ।
पर्साको ठोरी गाउँपालिकाका शिक्षकहरु चुट्का भजनको लयमा धेरै अन्यौलमा नपरी छिटो शिक्षा ऐन जारी गर्न सरकारसँग माग गर्दैछन् । खैंजडी र मादलको तालमा गाउँदै उनीहरु भन्छन्–
‘शिक्षा ऐन, शिक्षा ऐन,
छिट्टै आए जान्छौं हामी विद्यालयमा ।
अन्योल नपारे, अन्योल नपारे
देशको विकास गर्नलाई शिक्षा सुधारे…।’
मंगलबार सरकारले आफ्ना माग नसुनेको विरोधमा उनीहरुले दिउँसै टर्च बालेर सांकेतिक विरोध गरेका थिए । त्यसअघि उनीहरूले कालो मास्क लगाएर, मौन प्रदर्शन गरेर, सडकमा सुतेर तथा सिटी फुकेर सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका थिए । हरेक राजनीतिक दलका कार्यालयमा पुगेर पनि आफ्ना मागमा समर्थन खोजेका थिए ।
गुणस्तरीय विद्यालय शिक्षा, विद्यार्थी र शिक्षक–कर्मचारी मैत्री विद्यालय शिक्षा ऐन जारी गराउने सवालमा यो ‘अन्तिम र निर्णायक आन्दोलन’ भएको शिक्षकहरु बताउँछन् । यो आन्दोलनको बलमा सरकारले माग पूरा गर्छ कि गर्दैन निश्चित छैन ।
नेपाल राष्ट्रिय मावि निचुटाका शिक्षक देवेन्द्र साह भने आन्दोलनको बलमा शिक्षा ऐन जारी हुनेमा विश्वस्त देखिन्छन् । मंगलबारको आन्दोलनको भिडमा डोरी र बलको सहायतामा जादू देखाउँदै मनोरञ्जन थपिरहेका साह भन्छन्, ‘शिक्षकहरुको कलममा धेरै तागत हुन्छ । यसले जे पनि गर्नसक्छ ।’ online khabar
