काठमाडौं \ विश्वशक्ति राष्ट्रहरूले नेपाललाई रणनीतिक अड्डा बनाउँदा नेपाल युद्धको जोखिममा देखिएको छ । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले नेपालको भूराजनीतिक अवस्थितिका कारण विश्व शक्ति राष्ट्रहरू नेपाललाई टेकेर चीनलाई घेरा हाल्ने वा नेपाललाई त्यस्तो रणनीतिक अड्डा बनाएर नयाँ युद्धको तयारी रहेको उल्लेख गरेका हुन् ।
पछिल्लो समय नेपालको भूराजनीतिक अवस्थाका कारण अमेरिका, युरोपेली देशहरु, चीन र भारत यहाँ आफ्नो पकड जमाउन व्यस्त छन् । अहिले खासगरी विश्वमा दुई देशको ध्रुवीकरण देखिन्छ । एकातिर अमेरिका छ भने अर्कोतिर चीन छ । अमेरिकाको पक्षमा युरोपेली देश, केही एसियाली देश र भारत छ भने चीनको पक्षमा रुस, उत्तरकोरिया र अन्य देशहरु छन् । विश्वशक्ति बन्ने होडमा यी दुई राष्ट्रका कारण विश्वमा अहिले अशान्ति पनि देखिएको छ । रुस र युक्रेन युद्ध यसैको उपज हो । रुसलाई घेर्ने नीतिअनुसार युक्रेनलाई अमेरिकी नेतृत्वको सैनिक संगठन नाटोमा संलग्न गर्न खोज्दा यो युद्ध सुुरु भएको भयो । दुई वर्ष बित्दा पनि यो युद्ध सकिएको छैन । युक्रेनलाई अमेरिका र अन्य युरोपेली देशले सहयोग गरिरहेका छन् ।
यस्तै, एसियाको मध्यपूर्वमा चलिरहेको इजरायल–प्यालेस्टाइन युद्धमा पनि अमेरिकाको संलग्नता छ । प्यालेस्टाइनमा आक्रमणका लागि अमेरिकाले नै इजरायललाई सहयोग गर्दै आएको छ । इजरायलको आक्रमणमा हालसम्म प्यालेस्टाइनमा हजारौं मानिसको मृत्यु भइसकेको छ । अमेरिकाको युद्धनीति पहिलो त आफ्नो हतियार तथा प्रविधि बिक्री गर्ने मुख्य उद्देश्य हो । त्यसपछि युद्धको आगो सल्काएर विश्वमा राज गर्ने अमेरिकी नीति पनि पुरानै हो । यस्तै आफू विश्वको शक्तिशाली राष्ट्र बनिराख्न आफूसमानको अर्को राष्ट्रलाई कमजोर बनाउने प्रयास पनि अमेरिकाले गर्दै आएको छ । विगतमा सोभियत संघलाई टुक्र्याएर विभिन्न देशमा विभाजन गर्न सफल भएको अमेरिका चीनलाई पनि अघि बढ्न नदिने पक्षमा छ ।
नेपाल चीन र भारतजस्ता दुई शक्तिशाली देशहरुको बीचमा छ । त्यसकारण अमेरिकाले नेपालमा आफ्नो उपस्थिति बढाउन खोजिरहेको छ । विगतमा सामाजिक गतिविधिमा पनि सहयोग गरिरहेको अमेरिकाले अहिले एमसीसी सहयोगमार्फत सडक, प्रसारण लाइन जस्ता पूर्वाधारमा पनि लगानी गरेर नेपालमा आफ्नो उपस्थिति बढाइरहेको छ । यस्तै, सैन्य सहायताका लागि पनि एसपीपी जस्तो सम्झौता गर्न खोजिरहेको अमेरिकाको प्रयास भने हाल सफल हुन सकेको छैन । नेपालले यो सम्झौता गर्न मानेको छैन । तर, अमेरिकाले भने नेपालमा उपस्थिति बढाउन सहयोगको सहारा लिइरहेको जानकारहरु बताउँछन् ।
अमेरिकाले विभिन्न एसियाली देशमा आफ्नो सैन्य अखडा स्थापना गरेको छ । नेपालमा पनि त्यही उद्देश्यअनुसार अघि बढिरहेको राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरुले पनि बताउँदै आएका छन् । नेपालमा रहेर विशेषगरी चीन र भारतमा पनि निगरानी राख्न र घेर्न सकिने अमेरिकाको रणनीति देखिन्छ । चीनले भने नेपालमा अमेरिकाको गतिविधिको विरोध गर्दै आएको छ । अन्य देशको मामिलामा टिप्पणी नगर्ने चीनले नेपालले एमसीसी सहयोग लिँदा गरेको विरोध यसको एउटा उदाहरण हो । अर्कोतर्फ, चीनले नेपालबाट सधैं एक चीन नीतिको अपेक्षा गर्दै आएको छ । यस्तो अवस्थामा अमेरिकाको सहयोगको नाममा नेपालमा गतिविधि बढाउन दिने हो भने नेपाल युद्धको भूमरीमा पर्ने जोखिम देखिएको छ ।
गत आइतबार एक सार्वजनिक कार्यक्रममा माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले पनि आन्तरिक तथा बाह्य शक्तिबाट मुलुक खतरामा रहेको बताएका छन् । आन्तरिक शक्तिहरू कोही संविधान च्यात्ने, कोही २०४७ मा फर्कन चाहने भएको प्रचण्डले बताए । ‘विश्वमा नयाँ शीतयुद्ध चलिसकेको देखिन्छ । त्यो कुनै न कुनै बेला विस्फोट हुने अवस्था छ । तर, त्यो शीतयुद्धको केन्द्र नेपाल हुने हो कि भन्ने ठुलो सम्भावना छ । यो गम्भीरताको साथ मैले तपाईँलाई भनेको छु,’ प्रचण्डले भने, ‘भूराजनीतिक अवस्थितिको कारणले विश्व शक्तिहरुबाट नेपालमा टेकेर चीनमा घेरा हाल्ने वा नेपाललाई रणनीतिक अड्डा बनाएर नयाँ युद्धको तयारी गर्ने प्रक्रिया चलिरहेको छ ।’
नेपाल अहिले राष्ट्रिय स्वाधीनताको दृष्टिकोणले अप्ठ्यारो ठाउँमा आएको उनले बताए । ‘विश्वशक्ति राष्ट्रहरूले नेपालमा बढीभन्दा बढी सैनिक चलखेल गराउने प्रयासमा छन्,’ उनले भने । प्रचण्डले अहिले विश्व युद्ध भए पनि भारत र रुसको एउटा एलायन्स हुने परिदृश्य देखिँदै गएको विश्लेषण गरे । ‘श्रीलंका, पाकिस्तान र बंगलादेशको प्रभाव भारतमा पनि देखिँदै छ । किनकि नरेन्द्र मोदीको नारा नै थियो अबकी बार ४ सौ पार, तर त्यस्तो भएन,’ प्रचण्डले थप व्याख्या गर्दै भने, ‘त्यो हुनुमा पश्चिमी मिडिया मोदीका विरुद्ध खनिएका थिए । त्यसको परिणाम असर परेको हो भन्ने देखिँदै छ ।’ जनधारणा साप्ताहिकबाट
