–निमकान्त पाण्डे
प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमाले आन्दोलनको मुडमा देखिएको छ ।तर जनताका समस्याका लागि हैन आफ्नै लागि मात्र १ गत चुनावमा दोस्रो स्थानमा रहेर पनि केन्द्र र प्रदेश दुवैतिर सत्ताविहीन हुनुपरेको पीडा एमालेलाई छ । माओवादीलगायत दलसँग गठबन्धन गरेर सत्तामा सहभागी भए पनि पछि माओवादीको धोकाका कारण एमाले सत्ताविहीन हुनुप¥यो । कांग्रेस, माओवादी केन्द्र, नेकपा एस, जसपा, जनमत लगायत दलको गठबन्धनको कारण सत्ताबाट बाहिरिनु परेपछि एमाले अहिले त्यो गठबन्धन फुटाउने मनस्थितिमा देखिएको हो ।
एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पनि पार्टीका कार्यकर्तालाई आन्दोलनको तयारी अवस्थामा रहन निर्देशन दिएका छन् । उनकै शब्दमा भन्नुपर्दा ‘जसरी खेलमा सिठ्ठी बजाएपछि खेलाडी एकत्रित हुन्छन्, त्यसैगरी पार्टीले पनि जतिखेर पनि आन्दोलनका लागि सिठ्ठी फुक्न सक्ने भएकाले तयारी हुनुपर्ने बेला आएको छ ।’ गठबन्धनका असन्तुष्ट पक्षसँग निरन्तर संवादमा रहेको एमालेले पहिले गठबन्धन भत्काउने र त्यसो नभए आन्दोलनमार्फत मध्यावधि चुनावमा जाने माहोल बनाउने योजना बनाएको छ । राजनीतिक दलको सिद्धान्त, नीति जे जस्तो भए पनि अन्ततः देश र जनताको हितमा काम गर्नु नै हो ।
विश्वका अधिकांश राजनीतिक दलको स्थापनाको उद्देश्य पनि यही नै हो । नेपालमा पनि हालसम्म भएका निर्णायक आन्दोलनमा राजनीतिक दलले प्रजातन्त्र, बहुदलवाद, लोकतन्त्र र गणतन्त्रका लागि लडेका उदाहरण छन् । त्यही भएर जनताले पनि साथ दिएका थिए । तर, अहिले एमाले अध्यक्ष ओलीको आन्दोलन भने देश र जनताभन्दा पनि पार्टीको स्वार्थकेन्द्रित देखिएको छ । यसले एमालेको आन्दोलनलाई जनताले किन साथ दिने भन्ने प्रश्न पनि देखिएको छ । विगतमा राजनीतिक दल आफ्नो स्वार्थकेन्द्रित भएर आन्दोलन गर्दा साथ नदिएका उदाहरण पनि थुप्रै छन् । त्यो अवस्था एमालेको अहिलेको आन्दोलनमा नआउला भन्न सकिन्न । त्यसो भएमा एमालेलाई यो आन्दोलन झनै पछाडि धकेल्ने माध्यम बन्ने छ । यद्यपि, सरकारलाई प्रश्न गर्न नै नपर्ने अवस्था भने छैन ।
प्रमुख प्रतिपक्षी दल भएकाले पनि सरकारलाई सचेत गर्नु एमालेको जिम्मेवारी हो । माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड नेतृत्वको सरकार गठन भएको एक वर्ष पुगेको छ । तर, उनी आफैंले उल्लेखनीय काम गर्न नसकेको सार्वजनिक रुपमा नै स्वीकार गरिसकेका छन् । सरकारमा रहेका मन्त्रीहरुको कार्यसम्पादन पनि सन्तोषजनक छैन । तर, गठबन्धनको अप्ठ्यारोका कारण प्रचण्ड आफ्ना मन्त्रीहरुलाई फेर्न सक्ने हैसियतमा पनि छैनन् । त्यही कारण प्रधानमन्त्री प्रचण्ड केवल निर्देशन दिएर मात्र काम चलाइरहेका छन्, एक्सनमा उत्रिन सकेका छैनन् ।
सरकारको लाचारीका कारण देश थुप्रै समस्या देखिएका छन् । अर्थतन्त्रमा समस्याका कारण जनजीवन कष्टपूर्ण बन्दै गएको छ । बढ्दो महँगी, बेरोजगारी, जताततै उपभोक्ता ठगीका कारण सर्वसाधारणको जीवनयापनमा सकस बढ्दै गएको हो । एकप्रकारले भन्नुपर्दा समस्या नदेखिएको कुनै ठाउँ छैन । राजनीतिक दलहरु केवल सत्ताकेन्द्रित हुँदा त्यसको असर विकास निर्माणमा देखिएको छ । बैंक, वित्त, स्वास्थ्य, शिक्षा सबै क्षेत्रमा चरम लूट देखिएको छ । विकास निर्माण ठप्पप्रायः छ भने सरकारले विकास खर्च गर्न नसकेको छैन । बेरोजगारीका कारण युवाको पलायन भयावह बन्दै गएको छ ।
देशमा सुन तस्करी, नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर अमेरिका पठाउने जस्ता अपराध, भ्रष्टाचार, दण्डहीनता मौलाएका छन् । सरकारमा कम्युनिष्ट दल भए पनि सर्वहार वर्गका लागि कुनै काम गर्न सकेका छ्रैनन् । बरु, बिचौलिया, पुँजीवादी चरित्र र व्यवसायलाई सरकारले प्रोत्साहन दिँदै आएको छ । यही कारण श्रमिक, किसान जस्ता सर्वहारा वर्गको जीवनयापनमा कठिनाइ देखिएको छ । यस्ता थुप्रै समस्याका कारण अहिले सरकार, राजनीतिक दल र तिनका नेतामाथि जनताको विश्वास गुम्दै गएको छ । त्यसकारण प्रमुख प्रतिपक्षी दलको धम जनताका यिनै समस्याबारे सदनमा आवाज उठाउनु हो । यदि सदनमा सरकारले आवाज नसुने सडकबाट भए पनि यो आवाज सरकारलाई सुनाउनै पर्छ । यस्तो अवस्थामा जनताले पनि साथ दिन्छन् । तर, अहिले एमालेको आन्दोलन भने यसको ठीक विपरीत देखिएको छ ।
लामो समय सत्ताबाट बाहिरिनुपरेको पीडाका कारण छटपटिएको एमाले जुनसुकै शर्तमा पनि गठबन्धन भत्काएर नयाँ सरकार गठन गर्ने प्रयासमा छन् । नभए देशलाई मध्यावधि चुनावमा धकेल्ने उसको अभीष्ट देखिन्छ । यो त केवल सत्ताकेन्द्रित भएर गर्न लागिएको आन्दोलन हो भन्ने स्पष्ट देखिन्छ । एमाले जनताका समस्यामा केन्द्रित हुने कि आफ्नै समस्यामा रु सरकारमा असफलता र लाचारीमा झकझाउने कि आफ्नै उद्देश्य पूरा गर्न केन्द्रित हुने रु एमाले केही सीमित कार्यकर्ताको तालीमा रमाउने कि जनताको साथ खोज्ने रु यी प्रश्न अहिले एमाले आफैंले आफैंलाई गर्न आवश्यक छ । लामो इतिहास बोकेको कम्युनिष्ट पार्टी एमाले आज आफ्नै स्वार्थको डम्फू बजाउन आन्दोलनमा उत्रिन लागेको छ भन्ने अवस्था आउनु नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनकै लागि लज्जाको विषय हो । यदि जनताको समस्यामा केन्द्रित भएर एमाले अघि बढ्ने हो भने यो सरकारको औचित्य र नयाँ सरकार निर्माणको सम्भावना जनता आफैंले निर्धारण गर्नेछन् । आगे नेताहरुलाई चेतना भया !
