काठमाडौ । अमेरिकी अन्तरिक्ष अध्ययन संस्थान नासाले सन् २०२२लाई अहिलेसम्मको तातो वर्षकोरूपमा रेकर्ड गरेको छ । केअरआवरअर्थडटकमका अनुसार विगत वर्षहरूको तुलनामा विश्वभर तातोहावाले रेकर्ड कायम गरेको छ ।
वैश्विकरूपमा ठुला ठुला आगलागी हरेक ठाउँ भएको देखिए । हाम्रै छिमेकी पाकिस्तानमा दुखदायी बाढी यो गर्मीे गर्दा आयो । चीनमा पानी बाढी र गर्मीको असर मात्रै देखिएन युरोपका ठुला नदीहरूमा पानीको स्तर ऐतिहासिकरूपमा गटेर गए । अमेरिकाका दक्षिण पश्चिम क्षेत्रका जलभण्डारको अवस्था पनि यस्तै रहे । अमेजनका जंगलमा आगलागी भए ।
जलवायु परिवर्तनका कारण विश्वमा उत्पन्न प्राकृतिक प्रकोपको आकलन गरी वैज्ञानिकहरूले सन् २०२३ पनि प्राकृतिकरूपमा हुने विपत् ठुलै हुने आंशका गरेका छन् ।
यस्ता विषयमा स्वाङ गरेरै भएपनि चिन्ता जाहेर गर्न विश्वका नेताहरू, वैज्ञानिकहरू, कर्मचारी र जीवाश्म इन्धनको वकालत गर्नेहरू इजिप्टमा आयोजित कोप ट्वेन्टी सेभनको आयोजना गरिए । जलवायु परिवर्तनकी अभियानी ग्रिटा थनबर्गले विश्वका नेताहरूलाई जलवायु परिवर्तनका कारण विश्व कुरूप बनिरहेको सत्य जान्दाजान्दै त्यसबारे ठोस उपायको खोजी नगरिरहेको मात्र बर्सेनी यस्ता आयोजना गरी स्वाङ गरेको टिप्पणी गरिन् र आफू त्यसमा सामेल नहुने बताइन् । साथै उनले जलवायु परिवर्तनको विषयमा लेखेको किताबको उद्घाटनमा विश्व पुँजीवादले गर्दा यस्तो समस्या आएकोले यसलाई समाप्त पार्नुपर्ने बताएकी थिइन् । नेताहरूले स्वाङै गरेपनि त्यहाँ जम्मा भएका ४० हजार प्रतिनिधिहरूले गर्मीको अवस्था १.५ डिग्री सेल्सिअस भन्दा माथि जान नदिने सहमति जनाए ।
डिसेम्बर २०२२कोे अन्तिम सातामा एल निनो इज कमिङ एन्ड द वर्ल्ड इजन्ट प्रिपेअर्ड , वाइर्ड शीर्षकमा युनिभर्सिटी कलेज लन्डनका प्रोफेसर बिल म्याकगुइरे यस विषयमा चिन्ता जाहेर गरी सन् २०२३मा हरेक ठाउँमा गर्मीले रेकर्ड कायम गर्ने आलेख मार्फत् जनाए ।
उनले यो चिन्तामा मानिसहरूले पर्याप्त पानी नपाउने चिन्ता जाहेर गरे । फ्रान्सको सन्दर्भमा उनले यसअघि सय बढी शहरमा पानी ल्याउने ट्रकको संख्या बढाउने पर्ने उल्लेख गरेका छन् ।
यसअघि २६ अगस्ट २०२२मा दी इन्स्योरेन्स जरनलले ह्वाई आर द वर्ल्डस् रिभर्स कनाल्स एन्ड रिजर्भायर्स टर्निङ टु डस्ट ? शीर्षकमा लेखिएको आलेखमा अमेरिकादेखि इटलीसम्म र इटलीदेखि चीनसम्म पानीको अभाव रहेको नहरहरू खाली खाली भएर पानी भण्डार गर्ने ठाउँमा धुलो जमेको उल्लेख गरिएको छ ।
जलवायु परिवर्तनको द्रुतगतिमा बढिरहेको असरले आर्थिक गतिविधिलाई कब्जामा लिइरहेको छ । पानीको अभावमा पानी जहाजको बाटो बन्द भई कृषि, ऊर्जाको आपूर्ति नभई पिउने पानीको पनि अभाव हुनेछ ।
त्यसै पनि कतिपय नदीहरूमा औद्योगिक रसायनका कारण त्यहाँको पानी प्रदुषित भइरहेको र भइसकेका छन् । चर्को गर्मीले धेरै क्षेत्रमा खडेरीको अवस्था ल्याइरहेको छ ।
अवस्था यस्तै रहने हो भने प्रशान्त महासागरको भूमध्यरेखीय क्षेत्रको पानी झन् धेरै तातो हुने छ ।
यसरी गरिएका पूर्वानुमान अनुसार सन् २०२३को सुरुवातबाट यो अवस्था देखिन सुरु हुनेछ । परिणाम यो वर्षलाई सबै भन्दा गर्मीको वर्षको रूपमा उल्लेख गराउनेछ ।
गर्मी बढे कतिपय खराब अवस्था उत्पन्न हुने चिन्ता विज्ञहरूद्वारा व्यक्त गरिएका छन् ।
खडेरीका कारण कृषि उत्पादन घट्छ । अन्नको मूल्यमा वृद्धि हुन्छ र महँगी बढाउँछ । गृहयुद्धको अवस्था निम्त्याउँछ । ऊर्जा उत्पादन गृहबाट ऊर्जा उत्पादन बन्द हुन्छ । ऊर्जा उत्पादन बन्द हुँदा औद्योगिक उत्पादन बन्द हुने अवस्था आउँछ । यसबाट अनाजको आपूर्ति कुनै बिन्दुमा रोकिन पुग्छ ।
औद्योगिकीकरणको द्रुुतविकासबाट संकलित मुनाफाहरूबाट जलवायु परिवर्तनका लागि खर्च गरिने सम्पत्ति विश्वका अर्बपतिहरूको हातम जाने गरेको छ । जसलाई उनीहरूले मंगल ग्रहको यात्रा गर्ने गराउनेमा खर्च गर्ने गरेका छन् ।
ती अर्बपतिहरूको साम्राज्य वरिपरि रहेका क्रुद्ध जनता सन् १७९३मा पेरिसका ८० हजार जनताले घेरेजस्तो अर्बपतिहरूलाई घेरेर माग पूरा गराउन खोज्दा उनीहरूले के गर्छन् र के हुन्छ त्यसको हेक्का राख्नुपर्ने देखिन्छ ।
अमेरिकी अन्तरिक्ष अध्ययन संस्थान नासाले दिएको चेतावनीलाई बेवास्ता गर्दा विश्वभरिको पर्यावरण विनाश हुनेछ । यसलाई रोक्न समयमै पहल चाल्न जरुरी छ । धनी देशका विरुद्ध गरिब देश र गरिब देशका जनता सरकार विरुद्ध त्यसको लागि खबरदारी गर्न सजग रहनुपर्ने आवश्यकता छ । धनी देशका नेताहरूको स्वाङलाई समयमै बुझ्न जरूरी छ ।
