-सबि भट्टराई
नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा नयाँ तरंग सिर्जना भएको छ ।
रास्वपा र बिबेकशील साझाबीच एकता घोषणाले यस्तो तरंगमा नयाँ चर्चा थपिएको छ । यसैबीच कूलमान र बालेनको सहकार्यको पनि सम्भावना देखापरेको छ ! यस्ता सम्भावनाले जनतामा नयाँ आशा पनि जागरण भएका छन् । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री कुलमान घिसिङ र काठमाडौँ महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाहबीचको हालैको भेटघाटले पनि नयाँ आशा जगाएको छ । यो भेटघाटलाई मात्र सामान्य कुराकानीको रूपमा नलिई राजनीतिक सहकार्यको सुरुवातको रूपमा हेरिएको छ ।
पार्टी नै एकीकरण हुन नसकेपनि चुनावमा गठबन्धन बनाएर अगाडि बढ्न सकिने भएकाले बिकल्प चाहनेहरुको दवाव यसैमा केन्द्रित हुन जरुरी छ । कुलमान घिसिङले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा बालेनसँगको तस्बिर सेयर गर्दै लेखेका छन्, ‘देश बनाउने अभियानमा सँगै छौं ।’ यो वाक्यांशले नै नेपाली राजनीतिमा परिवर्तनको संकेत गरेको छ । पुराना दलहरूको भ्रष्टाचार, अक्षमता र सत्ता लिप्साबाट थकित जनताका लागि यो सहकार्य नयाँ विकल्प बन्न सक्छ । कुलमान घिसिङको नाम नेपालमा उज्यालोको पर्यायवाची बनेको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका पूर्वकार्यकारी निर्देशकको रूपमा उनले लोडसेडिङको अन्त्य गरेर देशलाई अन्धकारबाट मुक्त गरे ।
त्यसपछि ऊर्जा मन्त्री बनेका घिसिङले ऊर्जा क्षेत्रमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउने प्रयास गरिरहेका छन् । उनको नेतृत्वमा नेपालले जलविद्युत् उत्पादनमा उल्लेखनीय प्रगति गरेको छ । कुलमानको छवि इमानदार, कार्यकुशल र जनमुखी नेताको रूपमा स्थापित छ । उनी उज्यालो नेपाल पार्टीका संरक्षक पनि हुन्, जसले वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको रूपमा उदय हुन लागेको छ । अर्कोतर्फ, बालेन शाह काठमाडौँका युवा मेयर हुन्, जसले महानगरको प्रशासनमा नयाँ ऊर्जा भरेका छन् । ¥यापरबाट राजनीतिमा प्रवेश गरेका बालेनले फोहोर व्यवस्थापन, अवैध संरचना हटाउने, सडक सुधार र पारदर्शी प्रशासनका लागि चर्चित काम गरेका छन् । उनको बोल्ड निर्णयहरूले युवा पुस्तालाई आकर्षित गरेको छ । यो दुई नेताहरूबीच शनिबार बालेनको निवासमा भेटघाट भएको हो । कुलमानले फेसबुकमा तस्बिर पोस्ट गर्दै यो भेटलाई सार्वजनिक गरे । यो भेटलाई राजनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिएको छ, किनकि यो समयमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) र विवेकशील साझा पार्टीबीच एकीकरण भएको छ । साथै, उज्यालो नेपाल पार्टी र रास्वपाबीच एकताको छलफल चलिरहेको छ । स्रोतहरूका अनुसार, कुलमान र बालेनबीच देशको समसामयिक राजनीतिक अवस्था र विकासका एजेन्डामा गहन छलफल भएको थियो ।
यो सहकार्यले नयाँ राजनीतिक मोर्चा निर्माण गर्न सक्छ, जसमा कुलमानको नेतृत्व र बालेनको समर्थन रहनेछ । यसले हर्क साम्पाङ जस्ता अन्य स्थानीय नेताहरूलाई पनि समेट्न सक्छ । नेपाली राजनीतिमा यो सहकार्यले किन नयाँ आशा जगाएको छ ? पहिलो कुरा, पुराना दलहरू नेपाली कांग्रेस, एमाले र माओवादी केन्द्रले दशकौंदेखि सत्ता चलाए पनि विकासमा उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्न सकेनन् । भ्रष्टाचार, गुटबन्दी र अस्थिरताले जनतालाई निराश बनाएको छ । यस परिप्रेक्ष्यमा कुलमान र बालेन जस्ता नेताहरूले आफ्नो क्षेत्रमा देखाएको सफलताले जनविश्वास कमाएका छन् । कुलमानले लोडसेडिङ अन्त्य गरे जसरी बालेनले काठमाडौंको फोहोर समस्या सम्बोधन गरे । यो सहकार्यले ऊर्जा र शहरी विकासलाई जोडेर राष्ट्रिय स्तरमा परिवर्तन ल्याउन सक्छ । उदाहरणका लागि, काठमाडौँमा भूमिगत तार प्रणाली, हरित ऊर्जा र स्मार्ट सिटीको अवधारणामा सहकार्य हुन सक्छ । राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, यो सहकार्यले आगामी निर्वाचनमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ । रास्वपाले कुलमान र बालेन जस्ता व्यक्तिहरूलाई पार्टीमा भित्र्याउने प्रयास गरिरहेको छ । यदि यो सफल भयो भने वैकल्पिक शक्ति मूलधारमा आउनेछ । कुलमानको ऊर्जा क्षेत्रको विशेषज्ञता र बालेनको स्थानीय प्रशासनको अनुभवले नीति निर्माणमा नयाँ दृष्टिकोण ल्याउनेछ । यसले युवा मतदातालाई आकर्षित गर्नेछ, जसले परिवर्तन खोजिरहेका छन् । साथै, यो सहकार्यले महिला, दलित र पिछडिएका वर्गलाई समावेशी बनाउन सक्छ । तर, चुनौतीहरू पनि छन् । पुराना दलहरूले यो मोर्चालाई कमजोर पार्ने प्रयास गर्न सक्छन् । कुलमान मन्त्री पदमा रहेकाले राजनीतिक दबाब बढ्न सक्छ । बालेनको बोल्ड शैलीले विवाद पनि निम्त्याउन सक्छ । कुलमानले नेपाललाई ऊर्जा निर्यातक बनाउने लक्ष्य राखेका छन् । बालेनसँग सहकार्य गर्दा काठमाडौँ जस्ता शहरहरूमा सोलार ऊर्जा, इलेक्ट्रिक वाहन र हरित ऊर्जाको प्रचार हुन सक्छ । यसले वातावरण संरक्षणमा पनि योगदान दिनेछ ।
राजनीतिक रूपमा, यो सहकार्यले नयाँ पार्टी वा गठबन्धन निर्माण गरेर पुराना दलहरूलाई चुनौती दिनेछ । जनतामा जगाएको आशा यो हो कि अब विकासका एजेन्डा प्राथमिकतामा पर्नेछन्, न कि सत्ता स्वार्थ । उदाहरणका लागि, काठमाडौँमा अवैध संरचना हटाउने अभियानमा कुलमानको ऊर्जा मन्त्रालयले सहयोग गर्न सक्छ, जसले शहरलाई व्यवस्थित बनाउनेछ । तर, यो आशालाई वास्तविकतामा बदल्नका लागि ठोस योजना आवश्यक छ । कुलमान र बालेनले आफ्नो सहकार्यलाई पारदर्शी बनाउनुपर्छ । जनतासँग संवाद बढाउनुपर्छ । विगतमा पनि यस्ता भेटघाटहरू भएका छन् तर परिणाम नदेखिएको इतिहास छ । यसपटक भने दुवै नेताको ट्रयाक रेकर्डले आशा जगाएको छ । यो सहकार्यले नेपाललाई समृद्धितर्फ लैजान सक्छ, जहाँ ऊर्जा पर्याप्त छ, शहरहरू सफा छन् र राजनीति जनमुखी छ । अन्त्यमा, कुलमान र बालेनको सहकार्य नेपाली राजनीतिमा नयाँ अध्यायको सुरुवात हो । यसले जनतामा जगाएको आशालाई कायम राख्न सबै नयाँ बिकल्प खोज्ने नेताहरु सहकार्यमा जोडिन आवश्यक छ । दम्भ र अहंकारबाट सबै बाहिरिन जरुरी छ । जनधारणा साप्ताहिक
