काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) र प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीबीचको हालको तनावले नेपालको राजनीतिक र सामाजिक वृत्तमा ठूलो तरंग ल्याएको छ । बालेनले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रधानमन्त्री ओलीलाई लक्षित गर्दै लेखेका छन्, ‘माफ गर्नुहोस् केपी ओली, म तपाईंको भ्रष्ट प्रणालीलाई समर्थन गर्दिनँ ।’ यो अभिव्यक्तिले ओलीको नेतृत्व र सरकारमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । बालेनको यो भनाइ केवल व्यक्तिगत आलोचनामा सीमित नभई नेपालको समग्र शासन प्रणाली, भ्रष्टाचार र सुशासनको मुद्दासँग जोडिएको छ । यस्तो अवस्थामा, प्रधानमन्त्री ओलीले बालेनको आलोचनालाई कसरी सम्बोधन गर्ने र उनको जवाफले कस्तो सन्देश दिने भन्ने कुरा महत्वपूर्ण छ ।
बालेनको यो टिप्पणी प्रधानमन्त्री ओलीले गणतन्त्र दिवसको तयारी बैठकमा उनको अनुपस्थितिको आलोचना गरेपछि आएको हो । ओलीले बालेनलाई सरकारी कार्यक्रममा नबोलाउने निर्देशन दिएपछि बालेनले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो अडान स्पष्ट पारेका हुन् । उनले भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्न खोज्दा देशका सबै पार्टीहरू भ्रष्टाचारी जोगाउन लागिपरेको आरोप लगाएका छन् । बालेनको यो भनाइले उनको भ्रष्टाचारप्रतिको असहिष्णुता र सुशासनप्रतिको प्रतिबद्धतालाई उजागर गर्छ । तर, यसले ओलीको नेतृत्वमाथि गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ– के ओलीले वास्तवमै भ्रष्ट प्रणालीको संरक्षण गरिरहेका छन् ?
ओली नेपालको राजनीतिमा लामो समयदेखि प्रभावशाली व्यक्तित्व हुन् । उनको नेतृत्वमा नेकपा (एमाले) ले २०७४ को निर्वाचनमा ठूलो जनादेश प्राप्त गरेको थियो, र उनले ‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’को नारा अघि सारेका थिए । तर, उनको कार्यकालमा भ्रष्टाचार, नीतिगत अनियमितता र सुशासनको अभावको आरोप बारम्बार लाग्दै आएको छ । उदाहरणका लागि, वाइडबडी विमान खरिद प्रकरण र गिरिबन्धु टी–इस्टेट जस्ता विवादहरूमा ओलीको मौनता र छानबिन समितिहरूको प्रभावहीनताले उनको सुशासनप्रतिको प्रतिबद्धतामाथि प्रश्न उठाएको छ । बालेनले यस्तै प्रणालीलाई ‘भ्रष्ट’ भनेर आलोचना गरेका हुन् । र यो ओलीका लागि आत्मसमीक्षाको अवसर हो ।
बालेन काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरका रूपमा युवा पुस्ताको आशा र अपेक्षाको प्रतीक बनेका छन् । उनले भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा कदम चालेका छन्, जस्तै नदी किनारको अतिक्रमण हटाउने र फोहोर व्यवस्थापनमा सुधार ल्याउने प्रयास । यी कार्यहरूले उनलाई जनतामाझ लोकप्रिय बनाएको छ, तर सत्तारूढ दलहरू र खासगरी एमालेसँग उनको टकराव बढाएको छ ।
ओली आफू र आफ्ना निर्णयको आलोचना मन पराउँदैनन्, कसैले प्रश्न गरेको चित्त बुझाउँदैनन् । त्यही कारण उनले पार्टीमा गरेका कतिपय निर्णयमा प्रश्न गर्ने एमालेका नेताहरुलाई स्पष्टीकरणको डण्डा चलाएका छन् । भीम रावल त पार्टीबाट नै निष्काशित भएका छन् । ओलीलाई मन पर्छ त केवल चाकडी । त्यही कारण उनी आफ्नो निकट रहेका र स्तुतिगान गर्ने नेता तथा कार्यकर्तालाई काखी च्याप्छन् । प्रश्न गर्नेमाथि इख साध्छन् र उसको करियर सिध्याउन लागिपर्छन् भन्ने आरोप छ । अहिले बालेनसँगको तनावका कारण पनि यिनै हुन् । बालेनले पनि लगातार रुपमा ओली नेतृत्वको सरकार, स्वयं ओलीको गतिविधिमा प्रश्न उठाउँदै आएका छन् । आफ्ना योजनालाई सरकारले सहयोग नगरेको, कार्यान्वयनमा बाधा पु¥याउँदै आएको आरोप बालेनले लगाउँदै आएका छन् । काठमाडौंका नदी किनारका सुकुम्बासीको व्यवस्थापन होस् वा पछिल्लो समय प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको विषय, ओलीले हस्तक्षेप र असहयोग गर्दा आफूले काम गर्न नसकेको आरोप बालेनले लगाउँदै आएका छन् । यसलाई ओलीले भने आफ्नो विरोधका रुपमा लिँदै इख साध्ने गरेको आरोप छ ।
अहिले प्रधानमन्त्री ओलीसामु बालेनको आलोचनालाई सम्बोधन गर्ने दुईवटा बाटा छन्– रक्षात्मक वा रचनात्मक । रक्षात्मक जवाफले बालेनलाई व्यक्तिगत रूपमा आलोचना गर्ने वा उनको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठाउने बाटो लिन सक्छ । तर, यसले तनावलाई झनै बढाउनेछ र जनतामाझ ओलीको छविलाई थप कमजोर बनाउन सक्छ । बालेनका समर्थकहरूले सामाजिक सञ्जालमा ओलीविरुद्ध ‘अनफलो’ अभियान चलाएको घटनाले यो जोखिमलाई स्पष्ट पार्छ ।
रचनात्मक जवाफ भने ओलीका लागि अवसर हुन सक्छ । उनले बालेनको आलोचनालाई स्वीकार गर्दै भ्रष्टाचारविरुद्ध ठोस कदम चाल्ने प्रतिबद्धता जनाउन सक्छन् । उदाहरणका लागि, उनले विगतका विवादित प्रकरणहरूमा स्वतन्त्र छानबिनको घोषणा गर्न सक्छन् वा सुशासनका लागि नयाँ नीति ल्याउन सक्छन् । साथै, बालेनसँग सहकार्यको प्रस्ताव राख्दै काठमाडौंको विकासमा संघीय सरकारको सहयोगको प्रतिबद्धता व्यक्त गर्न सक्छन् । यस्तो जवाफले ओलीको ‘केपी बा’ को छविलाई बलियो बनाउनेछ र युवा पुस्ताको विश्वास जित्न सहयोग गर्नेछ ।
अर्कोतर्फ बालेनको टिप्पणीले नेपालको शासन प्रणालीमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । यो केवल ओली र बालेनबीचको व्यक्तिगत टकराव होइन, बरु सुशासन, पारदर्शिता र जवाफदेहिताको मुद्दासँग जोडिएको छ । ओलीले यो अवसरलाई बालेनको आलोचनालाई बेवास्ता गर्ने वा उनलाई जवाफ फर्काउने मौकाको रूपमा लिनुको सट्टा सुशासन र भ्रष्टाचारविरुद्धको लडाइँमा सहकार्यको हात बढाउनुपर्छ । अन्यथा, यो टकरावले जनताको निराशालाई मात्रै बढाउनेछ, आगे कमरेड केपी ओलीलाई चेतना भया ! जनधारणा साप्ताहिक
